Tom Barrack tartışmalı sözlerini savundu: 'On yıllara dayanan gözlem üzerinden konuşuyordum'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Başkan Donald Trump'ın Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Antalya Diplomasi Forumu'ndaki tartışmalı açıklamalarını savundu.

Barrack, ABD merkezli Fox News Digital'ın sorularına verdiği yanıtta "Güç yoluyla barışa, hakikatlerin samimi şekilde değerlendirilmesine ve Amerika'yı bitmeyen savaşlara sürüklemeden ABD çıkarlarını koruyan sonuçlar vermeye inanıyoruz" dedi.

ABD'li diplomat, Ortadoğu'da tutunabilen yegâne hükümetlerin monarşik yapılı "güçlü liderlik rejimleri" olduğunu savunmuştu.

Barrack bu sözleri hakkında "Bunlardan bahsederken ideolojiden değil on yıllara dayanan ve zor kazanılmış gözlemler üzerinden konuşuyordum" dedi.

Barrack, Arap Baharı olarak adlandırılan ayaklanmalar sonrası Batı tarzı demokrasiyi benimseyen ülkelerin büyük oranda "kaos, iç savaş ve yeni otoriterlik türlerine" yenik düştüğünü söyledi.

Buna karşın monarşiyle yönetilen Körfez ülkeleri gibi "sonuç odaklı" hükümetlerin ise geliştiğini savundu.

Barrack, "güçlü liderler" önderliğinde gelişen ülkeler arasında Türkiye ve İsrail'i de örnek verdi.

Diplomat, iki ülkenin de demokratik değerler açısından eleştirilmesine karşın ilerleme kaydettiğini savundu ve Türkiye hakkında şu ifadeleri kullandı:

"Düzenli çok partili seçimlerle başkanlık sistemi olan bir cumhuriyetle yönetilen Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü ve merkeziyetçi önderliği sayesinde istikrar, ekonomik dinamizm ve iddialı bölgesel etki sağlandığını da göstermektedir; ancak eleştirmenler bunu güçlü otoriter eğilimlere sahip hibrit bir rejim olarak tarif etmektedir."

'Türkiye kilit müttefik olmayı sürdürüyor'

Tom Barrack, Fox News Digital'a yaptığı yazılı açıklamada Türkiye'nin aylar içinde F-35 programına geri dönebileceğini de vurguladı.

ABD'li diplomat, "Türkiye, hayati ABD unsurlarına ev sahipliği yapan, NATO görevlerine katkıda bulunan ve ortak tehditlere karşı gelen kilit bir müttefik olmayı sürdürüyor" dedi.

Barrack, Ankara'ya yönelik yaptırımların ve Türkiye'nin F-35 programından çıkartılmasının "ilişkileri gereksiz yere gerdiğini" ve Rusya'nın bu durumdan faydalandığını söyledi.

Türkiye, 2019'da Rus S-400 hava savunma sistemini almasının ardından F-35 programından çıkartıldı.

ABD, Aralık 2020'de Türkiye'ye "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası" (CAATSA) kapsamında yaptırım uygulamaya başladı.

Tom Barrack, "S-400 meselesi ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından hassas diplomasi yoluyla aylar içinde çözülebilir ve çözülmelidir" ifadelerini kullandı.

Barrack, bu çözümün Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump arasındaki "güçlü kişisel ilişkiyi" temel alacağını vurguladı.

ABD'li diplomat şu ifadeleri de kullandı:

"Benim işaret ettiğim şey, gerçek atılımların yakında gerçekleşeceği: Türkiye'nin F-35 ekosistemindeki rolünün yeniden tesis edilmesi, NATO'nun birlikte çalışabilirliğinin güçlendirilmesi, ABD sanayisinin desteklenmesi ve Rusya'nın nüfuzunun engellenmesi."

Barrack ayrıca F-35 meselesindeki herhangi bir çözümün ABD'de ilgili mevzuatlara uyacağını söyledi:

"Bu, Rus S-400 sistemine sahip olma ve kullanabilme durumunun bittiğinin teyit edilmesi ve hassas F-35 teknolojisine yönelik tehlike riski olmadığına dair Savunma ve Dışişleri bakanları tarafından resmi tasdik demek."

ABD'nin Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'na göre Türkiye'nin F-35 programına katılabilmesi için ABD Başkanı'nın Kongre'ye Türkiye'nin S-400'lere sahip olmadığını ya da bu sistemin F-35'lere tehdit teşkil etmediğini resmen bildirmesi gerekiyor.

Barrack Antalya Diplomasi Forumu'nda ne dedi?

Tom Barrack, 17 Nisan'da Antalya Diplomasi Forumu'nda yaptığı konuşmada Ortadoğu'da yalnızca "güçlü liderlik rejimlerinin" başarılı olduğunu savundu.

"Bunu söylediğim için eleştirileceğim çünkü demokrasi karşıtı olacak" diye söze başlayan Barrack, şu ifadeleri kullandı:

"Ya müşfik monarşiler ya da bir çeşit monarşik cumhuriyetler [başarlı oldu], kalan her şey bu Arap Baharı'nın ardından soldu ve buhar oldu."

Barrack ayrıca tepki çeken konuşmasında "Demokrasi pelerini giyen ve insan hakları sebebiyle üzerlerine gittiğimiz ülkeler başarısız oldu" ifadelerini kullandı.

Özgür Özel: 'Demokrasiyi eleştirip monarşiyi övmek tam bir hadsizlik'

Barrack'ın sözlerine CHP lideri Özgür Özel'den sert tepki geldi.

Özel, İspanya'da katıldığı bir etkinlikte şunları şöyledi:

"Kurtuluş Savaşı'ndan sonra monarşiyi reddedip demokrasiyi getirmiş olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu ülkede, gelip de demokrasiyi eleştirip monarşiyi övmek tam bir hadsizliktir."

Özel ayrıca Barrack'ı "persona non grata" yani istenmeyen kişi ilan ettiklerini söyledi ve "Bu sözleri geri almadıkça, Türkiye Cumhuriyeti'nden ve bu ülkede yaşayan herkesten özür dilemedikçe artık Tom Barrack'ın bu topraklarda bir dakika daha bu görevi yapmaması gerekir" diye konuştu.

Wall Street Journal'dan Barrack eleştirisi

Barrack, Antalya'daki konuşmasından dolayı ABD basınında da eleştiri yağmuruna tutuldu.

The Wall Street Journal'da 21 Nisan'da yayımlanan bir görüş yazısında, "Amerikan elçileri bulundukları ülkelerde ABD politikalarını savunmalıdır, o ülkeleri ABD politikalarına karşı savunmamalıdır" dendi.

Gazetenin editöryel kurulunun imzası bulunan yazıda şu ifadeler yer aldı:

"Sayın Barrack, meseleyi Türkiye'nin ABD itirazlarına rağmen aldığı Rus S-400 savunma sistemlerinden ayırarak Türkiye'ye F-35 satılmasını savundu. Bunu, Yunanistan'ın ilgili ABD yaptırımlarının uygulanmasından çok önce 1990'larda Kıbrıs ile ilgili bir anlaşmazlığı gidermek için aldığı S-300'ler ile karıştırdı."

WSJ'daki yazıda Barrack'ın olası bir Türkiye-İsrail çatışması hakkında "Türkiye bulaşılacak bir ülke değil" sözleri de eleştirildi.

Bununla ilgili "Bu ne demek oluyor? Sayın Erdoğan'a Hamas'ı övmeyi bırakmasını tavsiye etmek daha iyi olacaktır" dendi.

Yazıda ayrıca Barrack'ın Lübnan Hizbullah'ına yönelik sözleri ve İsrail ile Hizbullah'ın "eşit derece güvenilmez" olduğunu söylemesi de eleştirildi.