AB'den mutlak butlana tepkiler: 'CHP'nin yanında olacağız'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Avrupa Birliği'nden (AB) Cumhuriyet Halk Partisi'nde (CHP) yönetim değişimine yol açan mutlak butlan kararı sonrası "en yüksek demokratik standartlara uyma" çağrısı yapıldı.

AB kurumlarından konuya ilişkin ilk kurumsal tepki veren Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS) oldu.

Yazılı bir açıklama yayınlayan kurum, demokrasi, hukukun üstünlüğü ve temel haklara saygının, AB üyelik sürecinin temel unsurları olduğunu hatırlattı.

EEAS, "Bir AB aday ülkesi ve uzun süredir Avrupa Konseyi'nin üyesi olan Türkiye'den, en yüksek demokratik standartları ve uygulamaları benimsemesi beklenmektedir" ifadelerini kullandı.

Kararın, İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da dahil olmak üzere seçilmiş yetkililer ve muhalefet figürlerine yönelik önceki suçlamalar, tutuklamalar, kovuşturmalar ve görevden almalarla birleştiğinde, "hukukun üstünlüğü, temel haklar, demokratik çoğulculuk ve yargının bağımsızlığı konusunda soru işaretleri doğurduğu" açıklamadaki vurgular arasında yer aldı.

EEAS, siyasi muhalefetin, baskı korkusu olmadan faaliyet gösterme, örgütlenme ve siyasi sürece katılma özgürlüğüne sahip olması gerektiğini belirtti.

Açıklamada, "Yasal ve idari işlemler, muhalefet partilerini ve siyasetçileri sindirmek veya iktidar partileriyle eşit şartlarda siyasi sürece katılımlarını engellemek için kullanılmamalıdır" denildi.

EEAS açıklamasında, "Türk halkı, halkın sesinin duyulduğu, canlı ve rekabetçi bir demokrasinin faydalarından yararlanmayı hak etmektedir" mesajı verdi.

Konuya ilişkin en sert açıklamalardan biri Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor'dan geldi.

Sanchez Amor, mutlak butlan kararıyla Türkiye'de karanlık bir döneme giridliğinin altını çizerek şu ifadeleri kullandı:

"Bu, ana muhalefet partisini ortadan kaldırmaya yönelik iyi planlanmış bir girişimdir. Tamamen otoriter bir sistemin taslağıdır.

"AB artık görmezden gelemez ve sessiz kalamaz."

Türk yetkililerin adaleti silah olarak kullandığını savunan Sanchez Amor, yaşananları "demokratik sistemle alay etme" olarak niteledi.

'CHP'nin yanında olacağız'

AP'nin ikinci büyük siyasi grubu olan Sosyalistler ve Demokratlar'ın Başkanı Iratxe Garcia Perez, tepkisini sosyal medya aracılığıyla verdi:

"Erdoğan rejimi sadece Özgür Özel ve CHP'yi susturmaya çalışmıyor. Türk halkının özgürlük, adalet ve ilerleme umutlarını da ezmeye çalışıyor.

"Türkiye, vatandaşlarının hak ettiği Avrupa yoluna dönene kadar CHP'nin yanında olacağız."

Benzer çizgide bir açıklama da CHP'nin üyesi olduğu Sosyalist Enternasyonal'den geldi.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in başkanlığını yürüttüğü Sosyalist Enternasyonal tarafından yapılan açıklamada, mutlak butlan kararından aşırı endişe duyulduğu belirtildi.

Açıklamada, "Özgür Özel'in bu yöntemle önceki parti yönetimiyle değiştirilmesi girişimi, Türkiye'nin demokratik sistemine vurulmuş bir darbedir ve kesinlikle kabul edilemez.

Temel ilkelerimize yönelik bu açık saldırı karşısında, Özgür Özel ve CHP'nin seçilmiş yönetimiyle tam dayanışma içinde olduğumuzu ifade ediyoruz" denildi.

"Yargı gücünün suistimali" olarak nitelediği kararı kınayan Avrupa Sosyalistleri Partisi (PES) tarafından yapılan açıklamada da AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'a "bu hamleyi kınama ve Türkiye'de demokrasiyi savunmak için harekete geçme" çağrısı yapıldı.

Avrupa Yeşiller Partisi Eş Başkanları Vula Tsetsi ve Ciaran Cuffe'nin ortak açıklamasında, kararın, adalet sisteminin siyasi amaçlar için kullanılması eğiliminin bir parçası olduğu savunuldu:

"Siyasi rekabet sandık başında ve demokratik kurumlar çerçevesinde gerçekleşir; muhalefet partilerini ortadan kaldırarak değil."

'Siyasi rekabet siyasi yollarla yapılır'

İki Eş Başkan, AB Komisyonu ve AB Konseyi'ne çağrı yaparak, "Aday bir ülkede demokratik standartlar gözümüzün önünde bozulurken AB sessiz kalamaz; temel hakları ve hukukun üstünlüğünü savunmalıdır" ifadelerini kullandılar.

Mutlak butlan kararını yorumlayanlar arasında İsveç'in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı sırasında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da vardı.

Wadephul, kararın Türkiye'nin demokrasi standartları ve AB üyelik hedefiyle bağdaşmadığı yorumunda bulundu:

"Geçen pazartesi Berlin'de düzenlenen Stratejik Diyalog toplantısında Türkiye'deki siyasi gelişmeleri ele aldık.

"Bir parti kurultayı hakkında tümden iptal kararının verilmesi ve muhalefet liderinin görevden alınması haberleri beni endişelendiriyor.

"Tüm demokrasilerde geçerli olan şudur: Siyasi rekabet, hukuki yollarla değil, siyasi yollarla yürütülmelidir.

"Türk Hükümeti, AB üyelik sürecine bağlı olduğunu vurguluyor ve biz de Türkiye'yi bu konuda desteklemek istiyoruz ancak dünkü karar bu amaçla çelişmektedir."