Kuzey Kore'de Kim Ju Ae liderliğe nasıl hazırlanıyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Kim Jong Un'un kızı, Kuzey Kore'de "rejim karşıtı" ve "anti-sosyalist" oldukları gerekçesiyle yasaklanan lüks Batılı tasarımcı markalarını giymiş halde giderek daha sık fotoğraflanıyor. Ancak bu bir gençlik isyanı olmaktan ziyade, deri kıyafetler, "horoz" saç modeli ve hatta transparan bluz gibi tercihleriyle Kim Ju Ae'nin, ülkenin liderinin halefi olarak hazırlandığını düşündürüyor.

2013'te doğduğu bildirilen Ju Ae'nin ilk resmi fotoğrafı, dokuz yaşındayken, Kasım 2022'de, babasıyla birlikte devasa bir kıtalararası balistik füzenin önünde yürürken çekilmişti.

Arkadan bağlanmış uzun saçları, siyah pantolon ve beyaz dolgulu ceketiyle, o gün bile etkileyici bir şekilde özenle giydirildiği belliydi.

O zamandan beri saç modeli giderek daha zarif, kıyafetleri ise daha şık ve sofistike hale geldi.

2020'de Kuzey Kore, "dış kültürü" engelleyen Gerici İdeoloji ve Kültürü Reddetme Yasası'nı yürürlüğe koydu.

Ancak 2023'te devlet medyası Kore Merkezi Haber Ajansı, Ju Ae'nin yine babasıyla birlikte bir kıtalararası balistik füzenin önünde yürüdüğü bir video yayımladı: Bu kez üzerinde Fransız lüks moda evi Christian Dior'dan 1.900 dolarlık siyah dolgulu bir ceket vardı.

Ertesi yıl Pyongyang'daki Öncü Sokak yüksek katlı konut alanının tamamlanma töreninde Ju Ae bu kez transparan bir bluz giymişti.

Kuzey Koreli bir kaynağın Radio Free Asia'ya aktardığına göre, bu görüntünün ardından, Ju Ae'nin "saç modelinin ve kıyafetinin sosyalist sistemin imajını bulanıklaştıran ve rejimi kemiren anti-sosyalist ögeler taşıdığı ve bunların yok edilmesi gereken hedefler olduğu" uyarısında bulunan bir video ders yayımlandı.

Ancak şimdi, Ju Ae'nin sofistike tarzını taklit etmek isteyenler var.

Güney Kore'de bulunan düşünce kuruluşu Kore Ulusal Birleşme Enstitüsü Kuzey Kore Araştırmaları Bölümü Başkanı Joung Eunlee, BBC News Korece'ye "Zaman değişti ve kuşaklar arasında ciddi bir değişim var" diyor ve ekliyor:

"2010'dan bu yana döviz kazanmak için yurtdışına giden işçilerin sayısı önemli ölçüde arttı."

Covid‑19 pandemisi sırasında yaklaşık iki bin Kuzey Koreli işçi Çin'de kaldı.

Ve "[başkent] Pyongyang'a döndüklerinde… oranın kültürünü de beraberlerinde getirdiler" diyor Joung Eunlee:

"Geçmişte lüks mallar Japonya'dan dönen Korelilerin getirdiği Japon markalarıyla sınırlıydı. [Bunlar 1910-1945 yılları arasında Japonya'nın Kore Yarımadası'ndaki hakimiyeti sırasında, bazen zorla çalıştırılmak üzere, ebeveynleri Japonya'ya göç ettikten sonra, 1960'lar ve 70'lerde genellikle sahte vaatlerle Kuzey Kore'ye göç etmeye ikna edilmiş kişilerdi.]

"Ancak şimdi, Kuzey Koreli vatandaşların çok çeşitli yabancı markalardan haberdar olduğu görülüyor.

"Çantalar ve kıyafetler [kaçak yolla Kuzey Kore'ye sokulsa da] çok pahalı olduğu için, göründüğü kadarıyla önce parfümle başlıyorlar."

Ancak Ju Ae, ailesinin ilk moda ikonu değil.

Sejong Enstitüsü Başkan Yardımcısı Cheong Seong‑chang BBC News Korece'ye "Ju Ae'nin, yaşını gizlemek amacıyla annesi Ri Sol Ju'nun giydiğine benzer takım elbise tarzı kıyafetlerle giydirildiği anlaşılıyor" diyor.

"Kuzey Kore'de genç bir kadının, modaya yön verecek şekilde sofistike Batı tarzı kıyafetlerle ortaya çıkması neredeyse imkansız."

Sejong Enstitüsü Başkan Yardımcısı Cheong Seong‑chang "Batı tasarımı kıyafetler giyerek Ju Ae ve Ri Sol Ju, 'farklılaşma stratejisini' sergiliyor" diyor ve ekliyor:

"Toplumsal statülerinin sıradan vatandaşlarla temelden farklı olduğunu gösteriyorlar.

"Ju Ae ve Ri Sol Ju'nun bunları endişe duymadan yapabilmelerinin nedeni, ayrıcalıklı statüleri."

Ancak Ju Ae'nin moda anlayışı yalnızca annesinden gelmiyor.

Kuzey Kore Çalışmaları Üniversitesi'nden Prof. Lee Woo‑young, "Kot pantolonlar Batılı bir moda ürünü olarak Kuzey Kore'de yasak olsa da, Kim Jong Un onları giyerken görüldü" diyor.

"Yabancı kültürü ne kadar yasaklasalar ve hatta yasalar çıkarsalar da, Kuzey Kore'de Yüce Lider'in yapamayacağı hiçbir şey yoktur."

Cheong'a göre Ju Ae'nin birkaç kez deri ceket giymesi de, Kore İşçi Partisi Propaganda ve Ajitasyon Dairesi'nin işini yaptığını – onu sıradan yurttaşlardan ayırdığını – gösteriyor.

"İyi kaliteli deriden yapılmış kıyafetler giymek, özel bir statünün sergilenmesi anlamına gelir" diyor:

"Deri kıyafetler Kuzey Kore vatandaşları arasında o kadar yaygın değil. Lüks markalar, deri ceketler ve kürk mantolar sıradan Kuzey Korelilerin giyemeyeceği değerli kıyafetler."

Önceki kuşakların modasını yansıtan "imaj kopyalama" da, Ju Ae'nin babası da dahil olmak üzere liderleri iktidarda tutmak için kullanıldı; Kim Jong Un erken liderliği sırasında meşruiyetini sağlamak amacıyla büyükbabası Kim İl Sung'un fötr şapka ve paltosunu taklit etti.

Cheong, "Kuzey Kore Propaganda ve Ajitasyon Dairesi, [ülkeyi kuran ve 45 yılı aşkın süre yöneten] Kim İl Sung'a duyulan saygının Kim Jong Un'a doğal biçimde aktarılmasını sağlayan bir dizi süreci düzenlemede son derece önemli bir rol oynadı" diyor:

"Kim Jong Un ilk kez ortaya çıktığında Kuzey Korelilerin şaşırdığı söylenir.

"Ancak Güney Koreli uzmanların da şaşırmasının nedeni, Kim Jong Un'un ilk görüldüğü anda Kim İl Sung'un gençliğine çok benzemesiydi."

"Genç Kim Jong Un'un halef olarak karşılaştığı deneyim eksikliği ve yaşı gibi sınırlamalar, yalnızca Kim İl Sung'a benzemesi gerçeğiyle telafi edilebildi."

"Öyle bir noktaya geldi ki, Kuzey Koreliler arasında Kim İl Sung'un reenkarnasyona uğradığına dair söylentiler dolaştı."

Güney Kore'deki Dongyang Üniversitesi'nden Prof. Chung Young‑tae, "Kuzey Kore'de Kim İl Sung fiilen bir ilah gibidir" diyor.

Ve bu kutsallaştırma, kuşaklar boyunca Kim Jong Un'a ve şimdi de Ju Ae'ye aktarılmış durumda.

Ju Ae, Kuzey Kore'de şimdiden "Prenses" olarak anılıyor ve bu unvan bile atalarının "ilahi soyuna" yapılan bir gönderme.

Güney Kore'ye iltica eden, Kuveyt'teki eski geçici Kuzey Kore Büyükelçisi Ryu Hyun‑woo, "Üst düzey Kuzey Koreli yetkililer, [Kim Jong Un'un kız kardeşi] Kim Yo Jong için, Kim Ju Ae doğmadan önceki bir döneme kadar 'Prenses' unvanını kullanıyordu" diyor.

"Bu, Kim Yo Jong'un, [babaları ve Kim İl Sung'un oğlu] Kim Jong İl hayattayken Prenses olarak anılmasının bir sonucuydu."

Editörler: Hyunjung Kim, Andrew Webb ve Stephen Hawkes