Moja kwa moja , Matokeo ya uchaguzi Marekani: Democrat washinda udhibiti wa Seneti na Bunge la Wawakilishi

Moja kwa moja

Na Mariam Mjahid

1. Dakika 19 zilizopitaMatokeo ya uchaguzi Marekani: Democrat washinda udhibiti wa Seneti na Bunge la Wawakilishi

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Chama cha Democrat kimefanikiwa kupata udhibiti wa Seneti na Bunge la Wawakilishi la Marekani, hatua inayokipa mamlaka ya kuongoza Bunge la Congress kwa kipindi kilichosalia cha urais wa Donald Trump.

   Chama hicho kimepata ushindi kadhaa uliotarajiwa kwa kiwango kidogo katika maeneo ambayo kwa muda mrefu yamekuwa ngome za Republican, yakiwemo majimbo ya Texas, Kansas na Ohio.

   Kwa mujibu wa makadirio ya kituo cha televisheni cha CBS, Democrat wanatarajiwa kudhibiti Seneti baada ya kuiondoa mikononi mwa Republican.

   Hii inafuatia makadirio ya awali yaliyoonyesha kuwa chama hicho kingeshinda pia udhibiti wa Baraza la Wawakilishi.

   Katika Bunge la Wawakilishi, Democrat wanatarajiwa kupata angalau viti 229, huku Republican wakitarajiwa kupata angalau viti 161.

   Baadhi ya matokeo yaliyotangazwa ni pamoja na:

   • Adam Hamilton wa Democrat anatarajiwa kushinda kiti cha Seneti katika jimbo la Kansas.

   • Bill Hegarty wa Republican amehifadhi kiti chake cha Seneti katika jimbo la Tennessee, kama ilivyokuwa kwa Tom Cotton katika jimbo la Arkansas.

   • Deb Haaland amechaguliwa kuwa gavana mpya wa New Mexico.

   • Sarah Huckabee Sanders wa Republican amechaguliwa tena kuwa gavana wa Arkansas.

   • Democrat wameongeza viti viwili vipya katika Bunge la Wawakilishi katika jimbo la Pennsylvania, kupitia ushindi wa Paige Cognetti katika wilaya ya nane na Janelle Stelson katika wilaya ya kumi.

   • Vincente Gonzales wa Democrat amehifadhi kiti chake katika wilaya ya 34 ya Texas.

   • Greg Landsman wa Democrat pia amehifadhi kiti chake katika wilaya ya kwanza ya Ohio.

2. Dakika 48 zilizopitaMkuu wa MONUSCO akutana na Kabila huku juhudi za amani DRC zikiendelea

   

   Chanzo cha picha, MONUSCO / X

   Mkuu wa ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa kulinda amani nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), James Swan, amekutana na rais wa zamani wa nchi hiyo, Joseph Kabila, mjini Goma. Huo ni mkutano wao wa kwanza kuripotiwa hadharani tangu Kabila achukue uongozi wa vuguvugu la Front for the Refoundation of the Nation (FRN).

   Kwa mujibu wa MONUSCO, mazungumzo hayo yalijikita katika juhudi zinazoendelea za kurejesha amani, kuheshimu makubaliano ya kusitisha mapigano na kutafuta suluhu ya amani kwa mzozo unaoendelea mashariki mwa DRC.

   MONUSCO imesema Swan pia alikutana na wawakilishi wa utaratibu wa ufuatiliaji na uhakiki wa utekelezaji wa usitishaji mapigano, unaojulikana kama MCVE+, na kuthibitisha tena uungaji mkono wa ujumbe huo kwa mchakato huo kwa mujibu wa mamlaka yake.

   Akizungumza na vyombo vya habari vya ndani baada ya mkutano huo, makamu wa rais wa FRN, Bertrand Bisimwa, amesema vuguvugu hilo linaendelea kuunga mkono mchakato wa amani wa Doha. Hata hivyo, ameeleza wasiwasi kuhusu utekelezaji wa makubaliano yaliyofikiwa katika mazungumzo hayo.

   Bisimwa pia amehoji mipango ya kuongeza muda wa mamlaka ya MONUSCO, akisema kundi lake linaunga mkono kuendelea kwa mpango wa ujumbe huo kujiondoa nchini hatua kwa hatua. Hata hivyo, amesema linaunga mkono kuendelea kwa jukumu lake la kuhakiki utekelezaji wa usitishaji mapigano.

   Aidha, amedai kuwa mapendekezo ya kufanya mabadiliko ya katiba yanaweza kuathiri makubaliano yaliyofikiwa kupitia mchakato wa Doha.

   Serikali ya Congo haikuwa imetoa majibu ya haraka kuhusu kauli hizo.

   Mkutano huo wa Jumanne unafanyika wakati wapatanishi wa kikanda na wa kimataifa wakiendelea na juhudi za kudumisha usitishaji mapigano na kuendeleza mazungumzo ya amani yanayolenga kumaliza miaka kadhaa ya mzozo mashariki mwa DRC.

   Unaweza pia kusoma:

   Joseph Kabila azindua FRN: Je, malengo yake ni yapi mbele ya mamlaka ya Tshisekedi?

   Nini kipo nyuma ya kuimarika kwa uhusiano kati ya DR Congo na Israel?

3. Saa 1 iliyopita'Sikuwa mgombea'- Trump ajitenga na chama chake cha Republican

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Rais wa Marekani, Donald Trump, ametoa kauli yake ya kwanza baada ya chama chake cha Republican kupata matokeo mabaya katika uchaguzi wa katikati ya muhula.

   Katika ujumbe aliouchapisha kwenye mtandao wake wa Truth Social, Trump alisema: “Sikuwa mgombea katika uchaguzi huu. Kama ningekuwa mgombea, tungeshinda kwa kishindo!”

   Kwa mujibu wa wachanganuzi wa siasa za Marekani, kauli hiyo huenda isipokelewe vizuri na wanachama wa Republican kote nchini.

   Mchambuzi wa siasa Daniel Bush amesema kwa kauli hiyo, Trump anaonekana kujitenga na chama chake na kuelekeza lawama za matokeo mabaya kwa wagombea wa Republican.

   Bush ameongeza kuwa kauli hiyo haitasaidia kupunguza mgawanyiko ndani ya chama hicho, wakati wanachama wake wakianza kukabiliana na matokeo ya kupoteza udhibiti wa Baraza la Wawakilishi na uwezekano wa kupoteza pia Seneti.

   

   Soma zaidi:

   Kwanini uchaguzi wa katikati ya muhula Marekani ni muhimu kwa Trump?

4. Saa 1 iliyopitaMatokeo ya uchaguzi Marekani: Democrat washinda udhibiti wa Bunge la Wawakilishi, macho yaelekezwa Seneti

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Chama cha Democrat kinaendelea kupata viti zaidi katika Bunge la Wawakilishi la Marekani, ambako chama kinahitaji viti 218 kati ya 435 ili kuwa na wingi wa wabunge.

   Bunge la Wawakilishi ni chombo cha chini cha Bunge la Congress. Wajumbe wake huchaguliwa kwa vipindi vya miaka miwili. Kwa kawaida, miswada ya sheria huwasilishwa na kujadiliwa katika baraza hilo kabla ya kupelekwa kwenye Seneti.

   Katika saa moja iliyopita, Democrats wanaonekana kupata viti vingine viwili kutoka kwa wapinzani wao wa Republican.

   Zach Dembo wa Kentucky na Rebecca Bennett wa New Jersey wanatarajiwa kushinda viti hivyo kwa tiketi ya chama cha Democrat.

   Katika Bunge la Wawakilishi, Democrats wanapigiwa upatu kushinda viti 218 na Republicans wanatarajiwa kushinda viti 160.

   

5. Saa 1 iliyopitaWamarekani wakipiga kura, Trump asema Marekani itasitisha msaada kwa Israel

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Rais wa Marekani, Donald Trump, amesema Jumanne kuwa amefikia makubaliano na Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, ya kusitisha ufadhili wa kila mwaka wa dola bilioni 4 kwa Israel kuanzia mwakani, ingawa Washington itaendelea kuiuzia silaha mshirika wake huyo wa karibu katika Mashariki ya Kati.

   Tangazo hilo la kushtukiza limetolewa wakati Wamarekani wakipiga kura katika uchaguzi wa katikati ya muhula, ambao utaamua iwapo chama cha Republican cha Trump kitapoteza udhibiti wa Bunge la Congress.

   Trump amesema hatua hiyo inalenga kwa kiasi fulani kuwaondolea wapinzani wa Republican hoja wanayoitumia kuikosoa serikali kuhusu uungaji mkono wa kijeshi kwa Israel. Amevituhumu vikundi vya mrengo wa kushoto ndani ya chama cha Democrat kwa kutumia suala hilo kuikosoa Republican.

   Hata hivyo, Trump hakutoa maelezo zaidi kuhusu namna msaada huo utakavyositishwa mwishoni mwa mwaka huu. Hii ni licha ya makubaliano ya maelewano yanayoipa Israel msaada wa kijeshi wa dola bilioni 3.8 kila mwaka kutoka Marekani kutarajiwa kumalizika Septemba 2028.

   Kauli yake inaonekana kuashiria kuwa msaada wa Marekani kwa Israel, ambao kwa miongo kadhaa ulikuwa suala lililoungwa mkono na vyama vyote vikuu vya kisiasa, sasa umeanza kuwa mzigo wa kisiasa kwa Trump miongoni mwa baadhi ya wapiga kura.

   Wachambuzi wamependekeza kuwa tangazo hilo lilitolewa kwa wakati maalumu, likiwa sehemu ya mkakati wa kisiasa siku ya uchaguzi.

   Mazungumzo kuhusu mustakabali wa msaada wa Marekani kwa Israel baada ya mwaka 2028 yamekuwa yakiendelea. Netanyahu tayari alikuwa amesema anatarajia msaada huo kupunguzwa hatua kwa hatua kadiri muda unavyosonga.

   Hata hivyo, kauli ya Trump imeashiria kuwa tayari amefanya uamuzi kuhusu mabadiliko makubwa yanayoweza kutokea katika uhusiano wa Marekani na Israel. Hii ni licha ya nchi hizo mbili kuendelea kukabiliana na Iran, zaidi ya miezi minane baada ya kufanya mashambulizi ya pamoja dhidi ya Jamhuri hiyo ya Kiislamu.

   Akizungumza katika kipindi cha Fox & Friends cha televisheni ya Fox News, Trump alisema Israel haihitaji tena fedha hizo. Alidai kuwa baadhi ya wanasiasa wa mrengo wa kushoto ndani ya chama cha Democrat wanatumia msaada wa kifedha wa Marekani kwa Israel kuikosoa Republican.

   Kura za maoni zinaonyesha kuwa uungwaji mkono wa jumla wa Wamarekani kwa Israel umepungua, hasa kutokana na vita vya Gaza.

   Trump alisema: “Kuhusu kuifadhili Israel, mimi na Bibi Netanyahu tumefikia makubaliano. Tunaipa Israel dola bilioni 4 kila mwaka, lakini tulikubaliana miezi kadhaa iliyopita kusitisha msaada huo. Tayari tumekubaliana kuwa kufikia mwisho wa mwaka huu hatutaendelea kuilipa Israel.”

   Aliongeza: “Hata hivyo, tutaendelea kuisaidia Israel iwapo itahitaji msaada wetu.”

   Mustakabali wa uongozi wa Israel bado haujulikani baada ya uchaguzi uliofanyika Oktoba 27, ambapo Netanyahu, ambaye amekuwa na uhusiano wa karibu na chama cha Republican nchini Marekani, alipoteza wingi wa viti vya kumuunga mkono katika serikali yake. Hata hivyo, wapinzani wake hawakupata nafasi ya wazi ya kumwondoa madarakani.

   Matokeo hayo yanatarajiwa kufungua kipindi cha mazungumzo marefu kuhusu kuunda serikali mpya.

   Ofisi ya Rais wa Marekani na ofisi ya Netanyahu hazikujibu maombi ya BBC ya kutoa maoni kuhusu suala hilo.

   Soma Pia:

6. Saa 1 iliyopitaHujambo na karibu kwa matangazo ya moja kwa moja ya 04/11/2026.