Moja kwa moja, Iran yalipiza kisasi baada ya mashambulizi ya Marekani kuua watu wanne katika harusi

Moja kwa moja

Na Abdalla Seif Dzungu

1. Dakika 32 zilizopitaMhariri wa shirika la habari aliyedaiwa kutekwa nyara kenya apatikana

   Mhariri wa shirika la habari la Standard Group, nchini Kenya Alex Kiprotich, ambaye inasemekana alitekwa nyara kando ya barabara ya Gilgil–Nakuru Jumanne usiku, alipatikana salama kwenye kichaka katika eneo la Masinga, Kaunti ya Machakos.

   Mashahidi wanasema Kiprotich alionekana kutetemeka huku akiwa amejeruhiwa alipopatikana Jumatano asubuhi, saa chache baada ya tukio hilo kuripotiwa.

   Alipatikana kilomita 200 kutoka mahali aliporipotiwa kutekwa nyara.

   Wenzake na familia yake wanasema walipokea simu kutoka kwa nambari , walipopokea, wakamkuta Kiprotich kwenye simu.

   Walikuwa wakimtafuta usiku kucha. Kiprotich alipelekwa hospitalini kwa uchunguzi.

   Polisi wanasema waliarifiwa kuhusu ugunduzi huo na walikuwa wakichunguza mazingira. Sababu ya kutekwa nyara haijajulikana.

2. Saa 1 iliyopitaRais wa Zambia aapishwa kwa muhula wa pili huku mpinzani wake akiwa amekamatwa

   Rais wa Zambia, Hakainde Hichilema, ameapishwa kwa muhula wa pili wa miaka mitano kufuatia uchaguzi uliogubikwa na utata na kukamatwa kwa mpinzani wake mkuu kwa tuhuma za uhaini.

   Hichilema, ambaye anasifiwa kwa kuleta utulivu wa kiuchumi, alipata ushindi wa kishindo mnamo tarehe 13 Agosti kwa kujipatia asilimia 60 ya kura, kulingana na matokeo rasmi.

   Mpinzani wake wa karibu, Brian Mundubile, aliyepata asilimia 38, alidai kuwa matokeo hayo yalikuwa yamegubikwa na udanganyifu.

   Hakufanikiwa kuwasilisha pingamizi la kisheria dhidi ya matokeo hayo kwa kuwa mahakama zilikuwa zimefungwa wiki iliyopita, siku ya mwisho ambayo kesi ingeweza kufunguliwa.

   Wachunguzi wa uchaguzi walisema kuwa ingawa siku ya kupiga kura ilikuwa ya amani kwa kiasi kikubwa, baadhi yao waliibua maswali kuhusu mchakato wa kujumlisha kura.

3. Saa 1 iliyopitaTunachojua kufikia sasa kuhusu shambulio la Marekani katika harusi huko Sirik Iran?

   Saa moja baada ya kuanza kwa mashambulio ya anga ya Marekani dhidi ya maeneo ya kusini mwa Iran ambayo kwa mujibu wa CENTCOM yalilenga vituo na silaha za Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi, vyombo vya habari nchini Iran viliripoti kuwa sherehe ya harusi katika bandari ya Koh-e-Sirak ililengwa, na kusababisha vifo vya watu wasiopungua watano, akiwemo mtoto mmoja, na majeraha kwa watu wengine wasiopungua 68.

   Vyombo vya habari ndani ya Iran, ikiwemo Shirika la Utangazaji la Iran, vilichapisha picha zilizodaiwa kuwa za eneo la shambulio hilo.

   Kuhusiana na hayo, chanzo cha habari cha eneo hilo kililiambia BBC Persian kuwa kinaamini lengo la shambulio hilo la anga lilikuwa "mnara wa mawasiliano" uliopo "mita chache kutoka nyumba iliyofanyika harusi hiyo."

   Chanzo hicho cha eneo hilo kililiambia BBC Persian kuwa kwa sasa kuna "uhitaji mkubwa wa michango ya damu" na kwamba barabara zinazoelekea eneo lililoshambuliwa zimefungwa.

   Wakati huo huo, Kapteni Tim Hawkins, msemaji wa CENTCOM, alijibu swali kutoka BBC Persian kwa kusema kuwa Kamandi Kuu ya Marekani (CENTCOM) "inafahamu" ripoti zinazohusu tukio hili na kusisitiza kuwa "vikosi vya Marekani havilengi kamwe raia katika mashambulio yao."

4. Saa 1 iliyopitaJeshi la Jordan ladai "kuzuia na kuharibu makombora 10 kati ya 13" yaliyofyatuliwa na Iran

   Katika taarifa iliyothibitisha shambulio la makombora dhidi ya nchi hiyo usiku wa Jumanne, jeshi la Jordan lilidai kuwa mifumo yake ya ulinzi wa anga iliweza "kuzuia" na kuharibu "makombora 10 kati ya 13 yaliyofyatuliwa kutoka ardhi ya Iran," na kwamba makombora mengine matatu yaliangukia "maeneo ya mbali yasiyo na makazi ya watu."

   Saa moja iliyopita, Kikosi cha Walinzi wa Mapinduzi kilitangaza mashambulio ya makombora dhidi ya kambi za Marekani nchini Jordan na kutoa picha zinazohusishwa na mashambulio hayo pamoja na mwendo wa makombora angani juu ya Jordan.

   Katika taarifa yake, Walinzi wa Mapinduzi walidai kuwa "makombora ya balistiki yalilenga kambi ya Jeshi la Majini la Marekani nchini Jordan, inayojulikana kama Camp Titin, iliyoko kwenye mwambao wa Ghuba ya Aqaba."

   Wakati huo huo, jeshi la Kuwait lilitangaza asubuhi ya Jumatano kuwa limewasha mifumo yake ya ulinzi wa anga ili kukabiliana na kile ilichokiita "vitu vinavyorushwa vyenye nia ya uhasama" na kuwataka wananchi kuzingatia maelekezo ya usalama yaliyotolewa.

5. Saa 2 zilizopitaTrump: Sijaribu kuileta Iran kwenye meza ya mazungumzo

   Rais wa Marekani Donald Trump, katika ujumbe kwenye mtandao wa kijamii wa Truth Social usiku wa Jumanne, alikanusha ripoti ya ABC News kwamba utawala wake ulikuwa ukijaribu kuilazimisha Iran kufanya mazungumzo, akisema hajali kuhusu kufikia makubaliano na Tehran.

   "Kinyume na kile ambacho ABC ambayo (yeye huiita) Habari za Uongo imeiripoti, sijaribu kuileta Iran kwenye meza ya mazungumzo. Sijali hata kidogo kama watatia saini makubaliano ambayo hayana thamani kwao," Bw. Trump aliandika.

   "Napendelea zaidi hali ya sasa, ambapo tuna udhibiti karibu kamili wa Mlango-Bahari wa Hormuz na uchumi wa Iran unaporomoka kabisa. Wanachelewesha tu mchakato ambao hauepukiki," aliongeza.

   Rais wa Marekani aliandika mwishoni mwa ujumbe huu: "Ni lini watu wa Iran watainuka na kupambana?"

   Kauli hizi zilitolewa saa chache baada ya Trump kuelezea mashambulizi mapya ya Marekani dhidi ya maeneo karibu na Mlango-Bahari wa Hormuz kuwa ya "haki" na kuonya kwamba Washington ingefanya mashambulizi makali zaidi iwapo Iran ingechukua hatua yoyote ya kulipiza kisasi.

   Iran inasema mashambulizi hayo yalilenga raia katika sherehe ya harusi katika kijiji cha Kohstak Sirik, na kuua angalau watu watano, akiwemo mtoto mmoja. Vyombo vya habari vya Iran vinaripoti kuwa zaidi ya watu 60 walijeruhiwa katika tukio hilo.

6. Saa 2 zilizopitaUjerumani yaishutumu Urusi kwa shambulio la uwanja wake wa ndege Leipzig

   Ujerumani imesema Urusi ilihusika na shambulio la ndege zisizo na rubani mwezi uliopita katika uwanja wa ndege wa Leipzig.

   Droni iliobeba kilipuzi iligunduliwa katika Uwanja wa ndege wa Leipzig/Halle mashariki mwa Ujerumani, karibu na ndege za mizigo za Ukraine, mnamo tarehe 4 Agosti.

   Ilishindwa kulipuka kwani kipuzi hicho kilikuwa na hitilafu, na wachunguzi wanashuku kuwa ndege ya pili isiyo na rubani iligongana na ndege ya mizigo iliyokuwa karibu.

   Ndege ya tatu isiyo na rubani iliripotiwa kupatikana karibu na uwanja wa ndege siku 10 baadaye.

   Waziri wa mambo ya ndani Alexander Dobrindt alisema shambulio la uwanja wa ndege wa Leipzig lilifuata "mfumo uliowekwa vizuri wa shughuli mseto za Urusi barani Ulaya" na dhana ilikuwa kwamba Ujerumani ingelengwa tena.

   Rais wa Urusi Vladimir Putin siku ya Jumanne aliishutumu Ujerumani kwa kuweka ushahidi wa kulaumu Moscow kwa jaribio la shambulio la ndege zisizo na rubani katika uwanja wa ndege wa Leipzig.

   Putin hakutoa ushahidi wa shutuma hiyo.

   Wakati huo huo, ubalozi wa Urusi huko Berlin ulisema madai kwamba Urusi ilihusika yalikuwa "ya kipuuzi".

   Dobrindt alisema uchunguzi wa vifaa vilivyotumika pamoja na matokeo ya kijasusi ulithibitisha kuhusika kwa Urusi katika shambulio hilo.

7. Saa 3 zilizopitaIran yalipiza kisasi baada ya mashambulizi ya Marekani kuua watu wanne katika harusi

   Vikosi vya Marekani vilianza tena mashambulizi dhidi ya Iran siku ya Jumanne, kwa mujibu wa Kamandi Kuu ya Marekani (Centcom).

   Centcom ilisema mashambulizi hayo ya Marekani yalifuatia "jaribio la hivi karibuni la mashambulizi" lililofanywa na Kikosi cha Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC) dhidi ya meli za kibiashara katika Mlango-bahari wa Hormuz.

   Shirika la Red Crescend la Iran lilisema watu wanne, akiwemo mtoto mdogo, waliuawa na zaidi ya 50 kujeruhiwa katika mashambulizi hayo ya Marekani, baada ya vipande vya kombora la Marekani kugonga nyumba ambamo sherehe ya harusi ilikuwa ikiendelea huko Sirik, kusini mwa Iran.

   Kama jibu, Iran ilianzisha mashambulizi dhidi ya kambi za kijeshi za Marekani nchini Iraq na Jordan, kulingana na vyombo vya habari vya serikali ya eneo hilo na Jeshi la Jordan. Mashambulizi pia yaliripotiwa Kuwait na Bahrain.

   IRGC ilisema Marekani "itajutia" mashambulizi hayo. Kufikia mapema Jumatano, ilikuwa imerusha mfululizo wa makombora ya balistiki kuelekea kambi ya Jeshi la Majini la Marekani (Marines) huko Aqaba, Jordan, ikiwa ni kulipiza kisasi kwa shambulio la Sirik, kulingana na shirika la habari la Iran lisilo rasmi kikamilifu, Tasnim.

   Jeshi la Jordan lilisema lilizuia makombora 13 ya balistiki; 10 kati yake yaliangamizwa, huku matatu yakiangukia maeneo ya mbali. Hakukuwa na vifo wala majeraha kutokana na shambulio hilo la Iran.

   Mtandao huo pia ulisema kuwa kituo cha usalama wa taifa cha nchi hiyo kilikuwa kimetoa tahadhari kwa wakazi wa mikoa ya Aqaba na Mafraq kuhusu vipande vinavyoanguka kutoka angani, na kuongeza kuwa tahadhari hiyo imeondolewa.

8. Saa 3 zilizopitaNatumai hujambo na karibu katika habari zetu za moja kwa moja