Moja kwa moja, Trump asema China sasa kununua mafuta Marekani na kutoipatia silaha Iran

Moja kwa moja

Na Mariam Mjahid

1. Dakika 6 zilizopitaBendera ya Israel yapeperushwa katika msikiti wa Al Aqsa

   Waziri wa Usalama wa Kitaifa wa mrengo wa kulia nchini Israel, Itamar Ben-Gvir, amevunja utaratibu wa muda mrefu unaohusu maeneo ya ibada ya dini tofauti katika eneo hilo baada ya kupeperusha bendera ya Israel karibu na Msikiti wa Al Aqsa.

   Video zilizochapishwa zinaonyesha waziri huyo akiinua bendera ya Israel huku wimbo wenye maneno “Msikiti mtukufu wa Al Aqsa uko mikononi mwetu” ukisikika.

   Maelfu ya Waisraeli pia wamefanya maandamano katika eneo hilo wakishiriki tukio la kila mwaka la kidini na kitaifa.

   Maandamano hayo yanayojulikana kama “Flag March” hufanyika kuadhimisha kumbukumbu ya Israel kuteka Jerusalem Mashariki wakati wa vita vya mwaka 1967.

   Mwandishi wa BBC mjini Jerusalem amesema kuwa tukio hilo mara nyingi huambatana na vurugu, misukosuko pamoja na kauli za kibaguzi dhidi ya Wapalestina wanaoishi katika maeneo hayo ya Jerusalem.

   Mwaka huu, makumi ya wanaharakati wa amani kutoka Israel walijaribu kuzuia kile walichokitaja kuwa vitendo vya ukatili vinavyoambatana na maandamano hayo.

   Soma zaidi:

   Jinsi msikiti wa Al-Aqsa ulivyokuwa kitovu cha mzozo wa Israel na Palestina

2. Dakika 57 zilizopitaBei ya mafuta yapanda kwa kiwango cha juu nchini Kenya

   Wakenya wameingiwa na wasiwasi baada ya serikali kuongeza bei ya rejareja ya dizeli kwa Shilingi 46.29 za Kenya kwa lita na petroli kwa Shilingi 16.65 za kenya katika tangazo lililotolea na Mamlaka ya kudhibiti kawi na nishati ya (EPRA).

   Jijini Nairobi, Petroli itauzwa kwa shilingi 214.25 za Kenya, wanaotumia dizeli ikiwalazimu kuinunua kwa shilingi 242.92 za Kenya huku watumiaji wa mafuta ya taa kuipata bidhaa hiyo na shilingi 152.78 za Kenya kwa kila lita kuanzia Alhamisi kwa siku 30 zijazo.

   Kwa mujibu wa wachangunizi wa kiuchumi, ongezeko hilo linatarajiwa kuongeza gharama za utengenezaji na usafirishaji, hali inayoweza kusababisha wawekezaji na wafanyabiashara kuongeza bei za bidhaa kwa wanunuzi.

   Katika taarifa iliyotolewa Alhamisi, EPRA imesema bei ya mafuta ya taa haitabadilika katika kipindi cha bei kitakachoanza leo Mei 15 hadi Juni 14, 2026.

   Hatua hiyo inafuta nafuu iliyoshuhudiwa mwezi uliopita baada ya serikali kupunguza kodi ya ongezeko la thamani (VAT) kutoka asilimia 13 hadi asilimia 8 kupitia Tangazo la Kisheria Na. 70 la Aprili 15, 2026.

   “Katika kipindi hiki cha tathmini, bei ya juu inayoruhusiwa ya petroli imeongezeka kwa Shilingi 16.65 za Kenya kwa lita na dizeli kwa Shilingi 46.29 za Kenya kwa lita, huku mafuta ya taa yakibaki bila mabadiliko,” EPRA imesema.

   Mamlaka hiyo ilieleza kuwa ongezeko hilo limetokana na kupanda kwa bei za mafuta katika soko la kimataifa pamoja na gharama kubwa za kuagiza mafuta kutoka nje.

   Kwa mujibu wa EPRA, wastani wa gharama ya kuagiza petroli uliongezeka kwa asilimia 10 kutoka dola 823.27 za Marekani kwa mita ya ujazo mwezi Machi 2026 hadi dola 906.23 mwezi Aprili.

   Dizeli ilirekodi ongezeko kubwa zaidi la asilimia 20.32, kutoka dola 1,073.82 hadi dola 1,291.98 kwa mita ya ujazo katika kipindi hicho.

   EPRA ilibainisha kuwa bidhaa za mafuta katika soko la kimataifa huuzwa kwa dola za Marekani, hivyo huathiriwa na mabadiliko ya bei ya mafuta duniani pamoja na viwango vya ubadilishaji fedha za kigeni.

   Bei hizo pia zinajumuisha VAT kwa mujibu wa Sheria ya ushuru wa thamani VAT, Sheria ya Fedha na viwango vipya vya ushuru wa bidhaa.

   Mamlaka hiyo imeongeza kuwa serikali itatumia takriban Shilingi bilioni 5 za Kenya kutoka Mfuko wa Maendeleo ya Petroli kusaidia kupunguza makali ya ongezeko la bei ya dizeli na mafuta ya taa kwa watumiaji.

   Katika kipindi kilichopita, petroli ilikuwa ikiuzwa kwa Shilingi 197.60 kwa lita pesa za Kenya huku dizeli ikiuzwa kwa Shilingi 196.63 za Kenya baada ya kupunguzwa kwa Shilingi 9.37 na Shilingi 10.21 mtawalia za Kenya.

   Tangazo hili jipya linajiri wakati soko la mafuta duniani likiendelea kubadilika na huku gharama ya maisha ikiendelea kuongezeka.

   Soma zaidi:

   Kwa nini Afrika inakabiliwa na uhaba wa mafuta licha ya utajiri wa bidhaa hiyo muhimu?

3. Saa 1 iliyopitaTrump asema China sasa kununua mafuta Marekani na kutoipatia silaha Iran

   Rais wa Marekani Donald Trump amesema mazungumzo ya biashara kati ya Marekani na China “yamekwenda vizuri zaidi kuliko mara ya mwisho”, akieleza kuwa safari hii yalikuwa makubwa zaidi kuliko makubaliano 36 yaliyosainiwa katika mazungumzo yaliyopita.

   Trump amesema China itanunua kiasi kikubwa cha mazao ya kilimo kutoka Marekani, ikiwemo maharage ya soya.

   Alipoulizwa na mtangazaji wa Fox News Sean Hannity kuhusu kile ambacho China inataka kutoka Marekani, Trump alijibu: “Ni mambo mengi sana ya kujadili, lakini yapo mengi,” bila kutoa maelezo zaidi.

   Katika mazungumzo hayo, Trump pia amesema China imekubali kununua mafuta kutoka Marekani.

   “Tutaona meli za China zikielekea Texas, Louisiana na Alaska,” anasema, akiongeza kuwa nishati ndiyo bidhaa ambayo China inaihitaji zaidi.

   “Tunayo nishati isiyo na kikomo,” alisema.

   Sasa zaidi kuhusu vita vya Iran, Trump anasema aliwaambia wenzake wa China kwamba Marekani ilikuwa "ikiwasaidia" kweli.

   "Sidhani kama China inataka Iran iwe na silaha ya nyuklia," Trump anasema.

   Trump pia amedai kuwa Rais wa China Xi Jinping amekubali kununua ndege 200 za kampuni ya Boeing, akieleza hatua hiyo kama “ahadi kubwa”.

   “Ndege 200 kubwa, hiyo ni ajira nyingi. Boeing walitaka 150, lakini wamepata 200,” alisema.

   Mapema, Waziri wa Hazina wa Marekani alikuwa amedokeza uwezekano wa China kutangaza oda kubwa ya ndege za Boeing, akiiambia CNBC kuwa Beijing huenda ikatangaza rasmi ununuzi huo hivi karibuni.

   Trump amehitimisha kwa kusema amefanikisha zaidi kuliko viongozi wengine katika kushughulikia biashara na China, akidai nakisi ya biashara kati ya nchi hizo imepungua kwa kiwango kikubwa ikilinganishwa na ilivyokuwa awali.

   Trump na wafanyibiashara alioandamana nao China watakamilisha ziara yao hii leo.

   Soma zaidi:

   Jinsi mkutano wa kilele wa Trump-Xi unavyoweza kuimarisha uhusiano kwa miaka mingi ijayo

   Jinsi vita vya Iran vinavyovuruga malengo ya kimkakati ya China

   Je, China inaweza kusaidia kumaliza vita kati ya Marekani na Iran?

4. Saa 1 iliyopitaHujambo na karibu kwa matangazo ya moja kwa moja ya Ijumaa ya tarehe 15 Mei 2026.