Dagaalka ayaa waxaa ku dhintay tiro badan oo ah miliiishiyaadkii iska soo horjeeday
Tebin toos ah
Qalibaf: Marka aysan Iiraan ka faa'iideysanayn heshiis is-fahamka, ma jirto sabab ay ugu hoggaansanto.
Guddoomiyaha Baarlamaanka Iran, Mohammad Baqer Qalibaf, ayaa soo saaray bayaan faahfaahsan isagoo yiri:"Waxaan ku jirnaa dagaal dhab ah oo jiritaan ah oo aan kula jirno Mareykanka."
Wuxuu sheegay in ujeeddada cadowgu ay tahay "in la rido nidaamka dowladda" iyo "in dalka la kala qaybiyo."
Qalibaf wuxuu sheegay in heshiiska is-afgaradka uu qiimo leeyahay oo keliya haddii qodobadiisa la dhaqan geliyo. Wuxuu yiri:"Haddii Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran aysan ka faa'iideysan qoraalkan, ma jirto sabab aan ugu hoggaansanno heshiiskan."
Sida uu sheegay, ciidamada qalabka sida ee Iran waxay haystaan xorriyad buuxda oo ay kaga jawaabaan weerar kasta oo cadowgu soo qaado, sidii ay horeba u sameyn jireen.
Wuxuu intaas ku daray in go'aanka ku saabsan dagaal ama wadaxaajood uu yaallo gacanta Hoggaamiyaha Sare ee Iran, isagoo yiri:"Go'aanka ah in dagaal la galo ama lala xaajoodo cadowga waxaa lagu saleeyaa amniga iyo danaha qaranka. Cidda go'aanka ugu dambaysa leh waa Hoggaamiyaha Sare iyo Taliyaha Guud ee Ciidamada."
Ciyaar adag ayaa durba bilaabatay
Waxay u muuqataa inaan goobjoog u nahay ciyaar xiisad badan. Ciyaartii xitaa weli ma bilaaban, ciyaartoyduna way is-haystaan.
Ciyaartii u dhaxaysay England iyo Argentina ayaa bilaabatay.
England 0-0 Argentina
Argentina waxay doonaysaa inay difaacato koobkeeda, halka England ay doonayso inay gaarto ciyaarta kama dambaysta ah ka dib 60 sano.
Kooxda badisa ciyaarta caawa ayaa la ciyaari doonta Spain kulanka kama dambaysta ah.
Jude Bellingham, oo ah ciyaaryahanka lambarka 10-aad ee England iyo rajada taageerayaal badan
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Jude Bellingham
Jude Bellingham ayaa hoggaamiyay xulka England intii ay ka ciyaarayeen joogga sare ee magaalada Mexico City, iyo kulaylka daran iyo huurka magaalada Miami, iyadoo dadaalkiisu uu u muuqdo mid shaqsiyeed oo lagu soo afjarayo sugitaanka 60-ka sano ah ee England ay u hayso ku guuleysiga Koobka Adduunka.
Iyadoo indhaha dunidu ay ku jeedaan lambarka 10-aad ee hibada badan ee xulka Argentina, Lionel Messi, England-na waxay leedahay lambarkeeda 10-aad; xiddig Jude Bellingham, oo ay weheliyaan saaxiibbadiis, rajaynaya inuu dalkiisa gaarsiiyo guul taariikhi ah oo ay muddo dheer sugayee
Weeraryahankii hore ee Manchester City iyo xulka Argentina, Julián Álvarez, ayaa caawa wajahaya ciyaartoy uu si fiican u yaqaan oo ka tirsan xulka England.
Álvarez ayaa sannado badan ka ciyaaray Manchester City, sidaas darteed wuxuu si fiican u garanayaa qaar badan oo ka mid ah ciyaartoyda England.
"Qaar ka mid ah ciyaartoyda waan garanayaa, sababtoo ah waxaan ku noolaa England. Laakiin waligay fursad uma helin inaan kaga hor imaado xulka qaranka. Kulankani wuxuu noqon doonaa mid gaar ah, maadaama aan la ciyaarayno koox adag, sidoo kalena uu yahay wareegga afar-dhammaadka (semi-final)," ayuu yiri Julián Álvarez.
Markii la weydiiyay in xifaaltanka taariikhiga ah ee labada dal uu keenayo cadaadis dheeraad ah, wuxuu yiri:
"Ma hubo in ereyga 'cadaadis' la adeegsan karo, laakiin waa kulan gaar ah. Sida aan wada ognahay, labada xul waxay leeyihiin taariikh dheer oo xifaaltan ah, mana u baahni inaan wax intaas ka badan ku sharraxo."
Ciyaartoy badan oo England ah ayaa hore ula kulmay Messi iyagoo u ciyaaraya kooxahooda. Laakiin kulankan wuxuu noqon karaa dareen gebi ahaanba ka duwan, maadaama ay la ciyaarayaan halyeeyga iyo hoggaamiyaha Argentina.
Way caddahay in kooxda uu hoggaamiyo Lionel Scaloni ay ku tiirsan tahay Messi, gudaha iyo dibaddaba garoonka. Kulanka caawa waxaa si weyn u saameyn doonta inta uu Messi ciyaarta uga qayb qaato.
Sannadkii 2022, Argentina waxay ku guuleysatay Koobka Adduunka iyagoo u dagaallamay riyadii Messi. Haddaba, su'aashu waxay tahay: ma mar kale ayay ku guuleysan karaan si loo xaqiijiyo in Messi yahay ciyaaryahanka ugu weyn ee taariikhda kubadda cagta?
War deg deg ah, Iiraan: Maraykanka ayaa ‘’jebiyay’’ is-afgaradkii, heshiiskiina ‘’si dhab ah ayuu u dhammaaday
Wasiir ku-xigeenka Arrimaha Dibadda Iiraan, Kazem
Gharibabadi, ayaa sheegay in Mareykanku uu “jebiyey” is-afgaradkii isaga oo dib
u billaabay hawlgallada milatari ee ka dhanka ah Iiraan, isla markaana
heshiiskaasi uu hadda “si dhab ah u dhammaaday.”
Afartii maalmood ee lasoo dhaafay, Mareykanka iyo Iiraan
waxay isweydaarsanayeen weerarro. Washington ayaa hawlgalladeeda milatari ku
beegsanaysay deegaannada xeebaha ee Iiraan, halka Tehran ay sheegtay inay
weerartay saldhigyo ciidan oo Mareykanku ku leeyahay dalalka Khaliijka.
Washington waxay sheegtay in ujeeddada hawlgalladu tahay in
la wiiqo awoodda Iiraan ee ay ku carqaladayn karto maraakiibta ganacsiga.
Dhanka kale, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa mar kale ku dhawaaqay
xannibaad dhinaca badda ah oo ka dhan ah Iiraan.
Wadahadallada u dhexeeyey Mareykanka iyo Iiraan waxay ku
socdeen dhexdhexaadinta Pakistan iyo Qatar, hase yeeshee Madaxweyne Trump ayaa
muujiyey in wadahadalladii Tehran ay soo afjarmeen kaddib weerarkii lagu qaaday
maraakiibta ganacsiga ee Marinka Hormuz.
Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee dowladda Iiraan ee
IRNA, Wasiir ku-xigeenka Arrimaha Dibadda Kazem Gharibabadi ayaa sheegay in
Iiraan aysan ka leexan doonin waddada diblomaasiyadda, balse sidoo kale aysan
billaabi doonin wadahadallo cusub oo ay la yeelato Mareykanka.
Waxa uu diiday aragtida ah in “cadaadis milatari lagu qasbi
karo Iiraan inay gasho wadahadal ama ay beddesho mowqifkeeda ku aaddan Marinka
Hormuz.”
War deg deg ah, Iran oo ku goodisay marino kale ay xiri doonto
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, .
Iran ayaa ku hanjabtay inay xirayso marino kale oo ganacsiga
badda fure u ah kadib markii Maraykanku ay qaadeen mowjado cusub oo weeraro ka
dhan ah bartilmaameedyo milatari.
Bayaan kasoo baxay ilaalada kacaanka ayaa lagu sheegay marin
Hormuz uu sii xirnaan doono inta Maraykanku ka dhammaynayo ‘’talaabooyinka
cadaawada.’’ Masuuliyiinta Iiraan ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday inay xiri
doonaan marino kale oo muhiim ah oo loo adeegado dhoofka gaaska iyo shidaalka
ee gobolka.
Bayaanka ayaa soo baxay iyada taliska dhexe ee Maraykanka
(CENTCOM) uu ku dhawaaqay subaxnimadii Arbacada in ciidamada Maraykanku ay
adeegsadeen diyaarado aan duuliye lahayn iyo duqaymo dhanka hawada oo ay ku
ekeeyeen bartilmaameedyo milatari oo dhaca Iiraan.
Colaada u dambaysay ee xiisada ka dhex aloosan Maraykanka
iyo Iiraan ayaa sii muujisay muhiimada marinka Hormuz u leeyahay dhaqaalaha gobolka.
Qiimaha shidaalka ayaa sidoo kale laga arkay koror weyn oo
uu dhaliyay dagaalka u dambeeyay, iyada oo marinkaasi muhiimka ah uu ku
dhowaaday in uu istaago.
CENTCOM ayaa ku sheegtay bayaankeeda weerarada subaxnimada
Arbacada looga gol lahaa ‘’in lagu sii wiiqo awoodda Iiraan ay ku beegsan karto
maraakiibta ganacsiga ee marinka Hormuz.’’
War deg deg ah, Muwaadin Hindi ah oo la xaqiijiyay geeridiisa kadib weerar markab
Qunsuliyada Hindiya ee Dubai ayaa xaqiijisay Arbacadii geerida
muwaadiniin Hindi ah oo lagu waysanaa kadib weerar lagu qaaday markabka
ganacsiga ee JFS Galaxy ee lagu weeraray xeebaha Cumaan.
Soddoga Harambe Karmarkar oo 30 jir ah ayaa sidoo kale xaqiijiyay
geeridiisa. Harambe Karmarkar ayaa kaga shaqaynayay injineernimo markabka ku
gooshayay calanka Qubrus ee lagu beegsaday xeebaha Cumaan Axadii.
Sida laga soo xigtay masuuliyiinta Qubrus, shaqaalaha Markabka
oo 24 ahaa ay ku jireen 11 Hindi ah, halka Markabka ay ku dhaceen gantaal aan
la aqoonsan.
Iiraan ayaa sheegtay inay Markabka beegsatay markii uu isku
dayay inuu maro marina aan loo oggolaan iyada oo la siiyay digniin.
Afgambigii badalay dal dhan; sida Erdogan u qaabeeyay Turkiga muddo toban sano ah
War deg deg ah, Siciid Deni oo faahfaahin ka bixiyay cabashada ka dhalatay muranka Dekedda Boosaaso
Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni oo khudbad u jeedinayay shacabka deegaankiisa ayaa ka hadlay murankii maalmihii u dambeeyay ka taagnaa dekedda Boosaaso ee la xiriirta cabashada ganacsatada ee ah in canshuur lagu kordhiyay, inkasta oo uu sheegay in aysan dhankooda wax canshuur kordhin ah aysan samayn.
‘’Dowladda Puntland wax canshuur kordhin ah oo ay samaysay
ma leh, canshuurta kordhinteedu nidaam (process) ayay martaa, miisaaniyada
dalkeey gashaa, oggolaansho baarlaman beey martaa, marka aan aragno inay dan
tahay canshuurta aan qaadno weli kuma filna adeegyada bulshadeenu u baahan
tahay, laakiin waxaan isla socod siinaa duruufta markaa jirta iyo kobaca
dhaqaalaha ee ganacsatadeena. Waxaa kale oo intaa dheer Dekedda magaalada Boosaaso
waxaad ogtihiin shirkad baa maalgelisay muddo badan ka shaqaynaysay, qof walba
wuu qirayaa isbedelka ku dhacay dekeddeena, waxaa kordhay dhinacyadii ay kusoo
xiran jiray maraakiibta, waxaa la qoday kanaalkii Maraakiibta waa weyn ay soo
maraysay, waxaa lagu wadaa dib u casriyayn iyo ballaarin joogta ah’’
Deni ayaa intaa ku daray in codsiyo ay u jeediyeen shirkada ay keentay in ay ugu dul qaataan marxalada ay ku jiraan oo aan la fulin canshuurihii ay heshiiska ku ahaayeen ‘’Muddada howshaasi socotay, waxaan shirkada gacanta ku
haysa ka codsan jirnay inay marxaladaha adag ee aan ku jirno noogu dul qaataan,
intaas toddobada sano aan joogay waxaan ka hoortaagnayn in canshuurihii
heshiiska lagula galay aan la fulin, duruufo jira awgood, anaga oo u eexeynayna
ganacsiga kobaciisa, anaga oo eegayna ganacsatada ay culays badan saaran tahay’’
Waxa uu ku tilmaamay wax kordhinta la sameeyay inay tahay khidmad oo aysan ahayn canshuur ‘’Waxaan rabaa in aan dadka maanta u caddeeyo waxa la
kordhiyay oo dadku sheegayaan horta canshuur ma aha, waxa weeye khidmadaha laga
qaado maraakiibta dalka badeecadaha keenta oo %95 ama %96 ama %99 ay leeyihiin
dad ajaanib ah, waxa Soomaalidu leedahay waa dhowr fara-kutiris ah,
maraakiibtaas ganacsatadeenu soo kiraystaan oo lacagta ka qaata oo dalka
baddeecada keena, Dekedda u adeegaysa waxa ay u baahan tahay khidmad lamid ah
khidmadaha dekedaha kale marka ay tagaan ay bixiyaan.
Waxa kale oo uu sheegay in ballaarin lagu samaynayo dekedda Boosaaso.
Cumaan oo saluug ka muujinaysa doorka Maraykanka ee amniga bariga dhexe, dhaliishayna siyaasadda xakamaynta Iran
War deg deg ah, Kenya: Maxkamad ayaa diidday codsi bulshada Rastafarian ay ku doonayeen sharciyaynta xashiishada
Maxkamad ku taalla Kenya ayaa diidday codsi ay bulshada
Rastafarian-ka ay ku dalbanayeen in xashiishadda (cannabis) loo sharciyeeyo si isticmaal
diimeed ah.
Dadka codsiga gudbiyay ayaa ku dooday in xashiishaddu ay
qayb muhiim ah ka tahay cibaadadooda, isla markaana mamnuuciddeedu ay ku
xadgudbayso xuquuqdooda dastuuriga ah ee xorriyadda diinta.
Garsooraha ayaa sheegay in caddeymaha ay soo bandhigeen
aysan ku filnayn isla markaana ay is khilaafsan yihiin.
Si kastaba ha ahaatee, wuxuu xusay in Kenya ay u baahan
tahay dood qaran oo ku saabsan sharciyeynta xashiishadda, isagoo tilmaamay in
maandooriyahan si ballaaran looga isticmaalo bulshada dhexdeeda.
War deg deg ah, Ukraine iyo Midowga Yurub oo iska kaashanaya ballaarinta soo saarista drones-ka
Ukraine iyo Midowga Yurub ayaa ku heshiiyay inay hirgeliyaan
mashaariic wadajir ah oo lagu ballaarinayo soo saarista diyaaradaha aan
duuliyaha lahayn (drones).
Iyada oo ka hadleysay magaalada Kyiv, Madaxweynaha Guddiga
Midowga Yurub, Ursula von der Leyen, ayaa sheegay in heshiiskani uu isku dari
doono hal-abuurka Ukraine iyo awoodda wax-soo-saarka warshadaha Yurub.
Ukraine waxay dhistay warshado casri ah oo soo saara
diyaaradaha aan duuliyaha lahayn si ay uga hortagto duullaanka Ruushka, waxayna
khibraddeeda u iibisay sagaal dal, oo ay ku jiraan dalalka Khaliijka, kuwaas oo
raadinaya habab ka jaban oo ay isaga difaacaan weerarrada Iiraan.
Heshiiska maanta ayaa ah kii ugu horreeyay ee loogu
talagalay inuu daboolo dalalka iyo shirkadaha ka kala tirsan Midowga Yurub.
Trump oo $5 milyan oo magdhow siiyay haweeneey sabab la xiriirta xadgudub galmo
War deg deg ah, Kuwait iyo Baxrayn oo ka hortagay weeraro uga yimid dhanka Iiraan
Xigashada Sawirka, US Central Command/Handout via REUTERS
Qoraalka sawirka, Sawir laga soo qaaday muuqaal ay sii daayeen milatariga Maraykanka oo ay ku sheegeen inuu muujinayo gantaal la riday intii lagu guda jiray weerar lagu qaaday Iiraan
Dowladaha gacanka ee Kuwait iyo Baxrayn ayaa sheegay inay ka
hortageen weeraro cusub oo uga yimid dhanka Iiraan, iyada oo Tehran iyo
Washington ay u dagaalamayaan maamulka marinka Hormuz.
Labada dhinacba waxaa ay cambaareeyeen in Iiraan ay iyaga
beegsatay.
Iiraan ayaa sheegtay inay weeraraysay saldhigyada Maraykanka
ee gobolka iyada oo ka jawaabaysay duqaymaha Maraykanka.
Labada dhinacba waxaa ay ku hanjabeen kordhinta weerarada.
Iiraan ayaa ku hanjabtay inay duqayn karto saldhigyada
Maraykanka ee gobolka iyada oo ka jawaabaysa duqaymaha Maraykanka, halka Madaxweyne
Trump uu ka digay in beegsigooda xiga uu noqon doono warshadaha korontada iyo buundooyinka
haddii ay Tehran diido wadahadalada.
War deg deg ah, CENTCOM: Waxaynu qaadnay weeraro cusub oo ka dhan ah Iiraan subaxnimadii Arbacada
Milatariga Maraykanka ayaa ku dhawaaqay inay qaadeen weeraro
cusub oo ka dhan ah Iiraan, subaxnimadii Arbacada, wakhtiga Iiraan.
Taliska dhexe ee ciidamada Maraykanka (CENTCOM) ayaa kaga
dhawaaqay barta bulshada ee X: ‘’Weeraradan waxaa loola jeeday in lagu soo daciifiyo
milatari ahaan awoodda ciidamada Iiraan; awood ahaan ciidamada ay ugu
adeegsanayeen inay ku weeraraan maraakiibta ganacsiga ee Marinka Hormuz’’.
Dhankooda saraakiisha Iiraan iyaga oo ka jawaabaya weerarada
Maraykanka waxa ay beegsadeen qaybo kamid ah danaha Maraykanka ee dalalka
gobolka, oo ay ku jirto Urdun, Baxrayn iyo Kuwait.
Maraykanku waxa ay dib u bilaabeen go’doominta badda ee
Iiraan ee dhanka Koonfurta maalinkii shalay.
Iiraan waxaa ay sheegtay heshiiskii is-afgaradka ee
Islamabad ee qaybta ka ahaa xabbad joojinta ee u dhaxeeyay labada dal uu
dhammaaday.
War deg deg ah, Japan oo raadinaysa waddo beddel u ah shidaalka u soo mara marinka Hormuz
Madaxa midowga shidaalka Japan ayaa sheegay in shirkadaha
sifeeya shidaalka ee dalkaasi ay doonayaan inay kala duwaan ilaha ay saliidda
ceeyriin kasoo dhoofsadaan, isla markaana ay taageeraan qorshayaasha lagu
horumarinayo dhuumaha shidaalka ee ka leexda marin-biyoodka Hormuz.
Shunichi Kito ayaa sheegay in samaynta waddo wax ku ool ah
oo lagu qaado saliidda ceeyriin iyada oo aan la marin marin-biyoodka Hormuz ay
ka muhiimsan tahay in shidaalka Bariga Dhexe lagu beddelo shidaal laga keeno
gobollo kale.
Sida uu sheegay, Imaaraadka Carabta iyo Sacuudi Carabiya
waxay dowladda Japan ka codsadeen inay ka qayb qaadato ama taageerto
qorshayaasha lagu dhisayo dhuumo shidaal oo beddel u noqda kuwa hadda jira.
Wuxuu sheegay in shidaalka Maraykanku uu noqon karo
ikhtiyaar lagu kala duwanaan karo ilaha shidaalka, balse wuxuu xusay in
warshadaha sifaynta shidaalka ee Japan inta badan loogu talagalay inay
farsameeyaan shidaalka ka yimaadda Bariga Dhexe, sidaas darteedna aysan hadda
awood u lahayn inay qaabilaan tiro badan oo shidaalka Maraykanka ah.
Imaaraadka Carabta wuxuu qorsheynayaa inuu labanlaabo
awoodda dhoofinta shidaalka ee dekedda Fujairah marka la gaaro sannadka 2027,
isagoo dhisaya dhuun cusub oo shidaal. Sacuudi Carabiya sidoo kale waxay ka
fiirsanaysaa inay ballaariso dhuunta shidaalka ee gaarta xeebta galbeed ee
Badda Cas.
War deg deg ah, Degdeg: Ilaalada Kacaanka Iiraan oo war cusub ka soo saaray Marin-biyoodka Hormuz
Ciidamada Ilaalada Kacaanka ee
Iiraan ayaa sheegay in marin-biyoodka Hormuz uu sii xirnaan doono ilaa
Maraykanku joojiyo weerarrada uu ku hayo dalka, maalin kadib markii ciidamada
Maraykanku mar kale xannibeen dekedo ku yaalla Iiraan.
Ciidamadu waxay sidoo kale ka
digeen inay ballaarin karaan weerarradooda oo ay ku beegsan karaan ilo kale oo
dhoofinta shidaalka.
Labada dhinac ayaa is-weydaarsaday
weerarro habeenkii ah, iyadoo warbaahinta Iiraan ay sheegtay in weerarro lagu
qaaday saldhigyo ciidamada Maraykanka ku leeyihiin Baxrayn, Kuweyt iyo Urdun.
Iyadoo heshiiska xabbad-joojinta
la sheegay inuu burburayo, Madaxweyne Trump ayaa mar kale ku hanjabay inuu
weerari doono xarumaha korontada iyo buundooyinka Iiraan haddii aanay dib ugu
soo laaban miiska wadaxaajoodka.
War deg deg ah, Weearrada Mareykanka ee Iiraan oo dad badan oo rayid ah ay ku geeriyoodeen
Xigashada Sawirka, Getty Images
Afhayeenka dowladda Iiraan,
Fatemeh Mohajrani, ayaa sheegtay in in ka badan 30 qof oo rayid ah ay ku
dhinteen duqeymihii ugu dambeeyay ee Maraykanku ka geystay koonfurta Iiraan.
“In ka badan 30 qof oo rayid ah
ayaa naftooda ku waayay weerarradii ugu dambeeyay ee ka dhacay qaybaha
koonfureed ee dalka,” ayay Fatemeh Mohajrani ku qortay bayaan ay ku baahisay
barta bulshada ee X.
Sida ay sheegayaan wararka ka
imanaya Iiraan, khasaaraha rayidka ee weerarradan ayaa laga soo sheegay
deegaanno kala duwan.
Sida ay qortay BBC Persian,
mas'uuliyiinta waaxda deegaanka ee gobolka Hormozgan ayaa shalay sheegay in
saddex qof ay ku dhinteen weerar gantaal oo uu Maraykanku ku qaaday magaalada
Hajiabad, oo ku taalla waqooyiga gobolka.
Waxay sidoo kale sheegeen in
saddexda qof ee dhintay ay ku jireen xubno ka tirsan qoyska qof u ololeeya
ilaalinta deegaanka.