غزه زیر سایه «هیولاهای آهنین»؛ وحشت‌آفرینی سلاح‌های بی‌سرنشین اسرائیل

خودروهای فرسوده نظامی به بمب‌های متحرک عظیم بدل شده‌اند؛ آن‌ها را در دل محله‌های مسکونی کار می‌گذارند و از راه دور منفجر می‌کنند تا ساختمان‌ها در چند ثانیه کاملاً فرو بریزد و هر کس اطراف باشد را در دم نابود کند. قدرت ویرانگری این روش حتی از حملات هوایی نیز سهمگین‌تر است.

عَلَم الغول، ساکن شهر غزه، این سلاح را که مردم «ربات‌های تله‌انفجاری» می‌نامند، چنین توصیف می‌کند. او و دیگر ساکنان می‌گویند این نخستین بار است که در همه جنگ‌هایی که پشت سر گذاشته‌اند با چنین سلاحی روبه‌رو می‌شوند و حملات با استفاده از آن رو به افزایش است. عَلَم الغول می‌گوید: «این ربات‌ها می‌توانند تانک‌های قدیمی یا نفربرهای زرهی باشند که دیگر قابل استفاده نیستند. آن‌ها این وسایل نقلیه را می‌گیرند، با مواد انفجاری پر می‌کنند و سپس به خیابان‌های شهر غزه می‌فرستند و از راه دور هدایت می‌کنند. تنها چند دقیقه پس از استقرارشان در نقطه مورد نظر، انفجاری مهیب رخ می‌دهد و آسمان در چشم برهم‌زدنی خون‌رنگ می‌شود.»

او که گاه برای یافتن پیکر قربانیان جنگ در غزه داوطلب می‌شود، می‌گوید: «اگر کسی در نزدیکی انفجار باشد، هیچ نشانی از او باقی نمی‌ماند؛ حتی بقایای اجساد هم متلاشی می‌شود و چیزی سالم پیدا نمی‌کنیم.» عَلَم الغول می‌افزاید: «ساختمان‌ها بسته به فاصله‌شان از محل انفجار یا کاملاً با خاک یکسان می‌شوند یا از درون فرومی‌پاشند و همین ویرانی منطقه را طوری نابود می‌کند که نیروهای اسرائیلی بتوانند بی‌هیچ مانعی پیشروی کنند؛ انگار آن را برای نیروهای اسرائیلی جارو و پاکسازی کرده‌اند.»

او خودش آثار این ویرانی را دیده و به بی‌بی‌سی می‌گوید: «خانواده‌های زیادی یک‌سره نابود شده‌اند.» سه نفر از ساکنان منطقه نیز وسعت ویرانی را حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر مربع برآورد می‌کنند. او می‌گوید: «خانواده‌ها هنگام انفجار این «ربات‌ها» در خانه‌اند و خانه‌هایشان بر سرشان فرو می‌ریزد. بعضی هنوز زیر آوار محله‌هایی مثل الزیتون، شیخ رضوان و جبالیا گرفتار مانده‌اند.»

دفتر رسانه‌ای دولت حماس در غزه می‌گوید که ارتش اسرائیل از ۱۳ اوت عملیات زمینی در شهر غزه انجام می‌دهد و بر پایه آمار منابع بهداشتی و رسمی این منطقه، تاکنون ۱۱۰۰ نفر کشته و ۶۰۰۸ نفر زخمی شده‌اند. در این بیانیه آمده است که این عملیات شامل بمباران شدید هوایی با بیش از ۷۰ حمله مستقیم جنگنده‌ها و همچنین انفجار بیش از ۱۰۰ ربات انفجاری در مناطق پرجمعیت بوده و منجر به آوارگی گسترده و اجباری ساکنان شده است.

رسانه‌های اسرائیلی می‌گویند ارتش اسرائیل در حال انجام حمله‌ای سنگین به شهر غزه است و انفجارها آن‌قدر قدرتمند است که صدایش در تل‌آویو، حدود ۷۰ کیلومتر دورتر، شنیده و لرزشش احساس می‌شود.

بی‌بی‌سی عربی برای دریافت پاسخ درباره اتهام استفاده ارتش اسرائیل از این سلاح‌ها علیه غیرنظامیان با سرهنگ دوم آویخای ادرعی، سخنگوی ارتش اسرائیل، تماس گرفت. آویخای ادرعی به بی‌بی‌سی می‌گوید: «ما درباره شیوه‌های عملیاتی اظهارنظر نمی‌کنیم، اما می‌توانم بگویم از روش‌های گوناگون بهره می‌بریم تا به اهداف خود برسیم، اعضای حماس را نابود کنیم و از سربازان و غیرنظامیان اسرائیلی محافظت کنیم؛ برخی از این روش‌ها بسیار نوآورانه‌اند و برای نخستین بار به کار گرفته شده‌اند.»

انفجار ویرانگر

نضال فوزی، یکی از ساکنان شهر غزه، می‌پرسد آیا غزه به میدان آزمایش سلاح‌های اسرائیلی تبدیل شده است و اضافه می‌کند که این ربات‌ها «وحشت می‌پراکنند، به‌ویژه در میان زنان و کودکان، و مردم را وادار به فرار می‌کنند.»

او به بی‌بی‌سی می‌گوید که پیش‌تر در یک عملیات نظامی شاهد به‌کارگیری این سلاح بوده است:

«نیمه‌شب بود. دیدم یک «ربات» بزرگ و مستطیلی را با یک خودروی نظامی آوردند، کنار دیواری گذاشتند و رفتند. فریاد زدم خانواده‌ام فوراً بیرون بروند. چند دقیقه پس از فرار ما، انفجاری رخ داد که مشابهش را هرگز نشنیده بودم.»

فوزی ادامه می‌دهد: «این انفجار وحشتناک بود؛ در الزیتون اجسادی را دیدم که به تکه‌های ریز تبدیل شده بودند. حتی کسانی که حدود ۱۰۰ متر دورتر بودند، بر اثر موج انفجار و خفگی کشته شدند. این ترسناک‌ترین سلاحی است که در این جنگ دیده‌ایم.»

او می‌گوید ساکنانی که پیش از انفجار گریختند «فقط به نجات جان خود فکر می‌کردند» و می‌کوشیدند از «هیولای آهنین انفجاری» فرار کنند.

کاهش هزینه درگیری نظامی

پروفسور هانی بسوس، کارشناس امنیتی آکادمی مطالعات دفاعی «جوعان بن جاسم» در قطر که پیش‌تر در نوار غزه کار کرده است، به بی‌بی‌سی می‌گوید ارتش اسرائیل از این وسایل انفجاری هدایت‌شونده از راه دور برای تخریب مناطق مسکونی، تونل‌ها و ساختمان‌های بزرگ استفاده می‌کند تا «هزینه‌های درگیری نظامی را کاهش دهد و از تلفات نیروهای اسرائیلی پیشگیری کند».

او توضیح می‌دهد که این وسایل حجم زیادی مواد منفجره حمل می‌کنند و در تونل‌ها و مجتمع‌های مسکونی به کار رفته‌اند و انفجارهای مهیبی به‌وجود آورده‌اند.

کَرم غربلی، یکی دیگر از ساکنان غزه، به بی‌بی‌سی می‌گوید که در آوریل ۲۰۲۵ شاهد به‌کارگیری این سلاح در جریان حمله اسرائیل به یک ساختمان مسکونی چندطبقه در شرق شهر غزه بوده است:

«حدود ۴۰۰ متر از محل انفجار دور بودم، اما همه ترکش‌ها و سنگ‌ها به خانه ما رسید. آسمان سرخ شد و نور آن‌قدر شدید بود که چشم را می‌زد. صحنه وحشتناکی بود.»

دکتر منیر البرش، مدیرکل وزارت بهداشت فلسطینی، می‌گوید ارتش اسرائیل این روزها هر روز در شهر غزه از این «ربات‌های» انفجاری استفاده می‌کند و این کار را «تاکتیکی می‌داند که غیرنظامیان را مستقیم تهدید می‌کند و فاجعه انسانی را شدیدتر می‌سازد».

به گفته او، هر یک از این وسایل تا هفت تُن مواد منفجره حمل می‌کنند و روزانه هفت تا ده مورد از آن‌ها منفجر می‌شود؛ وضعیتی که آوارگی گسترده ایجاد کرده و تراکم جمعیت در غرب غزه را به حدود ۶۰ هزار نفر در هر کیلومتر مربع رسانده است.

او هشدار می‌دهد که ادامه استفاده از این ربات‌ها می‌تواند به «کشتار گسترده و ویرانی کامل زیرساخت‌های مسکونی» منجر شود، به‌ویژه با توجه به کمبود امکانات امداد و نجات در شرایط محاصره.

با توجه به شرایط کنونی در غزه، امکان تهیه تصاویر این وسایل نقلیه یا صحنه‌های بلافاصله پس از انفجار برای این گزارش فراهم نشد. عکس‌های این مطلب پس از آخرین حمله اسرائیل به شهر غزه گرفته شده‌اند.