سازمان ملل به استفاده از نقشه جدیدی از جهان رای داد تا اندازه واقعی آفریقا را منعکس کند

مجمع عمومی سازمان ملل متحد به جایگزینی نقشه سنتی جهان با نقشه‌ای که اندازه آفریقا را با دقت بیشتری منعکس می‌کند، رای داد.

قطعنامه «نقشه را اصلاح کنید» که از سوی کشور توگو ارائه شد و مورد حمایت اعضای اتحادیه آفریقا (AU) قرار گرفت، با پشتیبانی ۱۶۴ کشور از جمله فرانسه و بریتانیا به تصویب رسید.

آمریکا تنها کشوری بود که به آن رای مخالف داد و شش کشور نیز رای ممتنع دادند.

رأی سازمان ملل الزام‌آور نیست، اما تغییراتی در نقشه‌های مورد استفاده نهادهای مختلف در سراسر جهان را به‌دنبال خواهد داشت.

نقشه مرکاتور که از قرن شانزدهم به طور گسترده مورد استفاده بوده، به دلیل این که آفریقا را تقریبا هم‌اندازه گرینلند نشان می‌دهد، مورد انتقاد قرار دارد، در حالی که در واقع آفریقا ۱۴ برابر بزرگ‌تر است.

منتقدان می‌گویند این موضوع باعث می‌شود نیازهای توسعه‌ای و ظرفیت‌های کشورهای نزدیک به خط استوا کم‌اهمیت جلوه داده شود.

نقشه مرکاتور در سال ۱۵۶۹ توسط ژراردوس مرکاتور، نقشه‌نگار فلاندری برای کمک به دریانوردان و کاوشگران اروپایی در ناوبری در سراسر جهان طراحی شد. فلاندر منطقه هلندی‌زبان در شمال بلژیک امروزی است.

کج بودن و انحنای موجود در این نقشه ناشی از این واقعیت است که نمایش دقیق سطح یک کره بر روی یک صفحه دوبعدی امکان‌پذیر نیست.

برای همه نقشه‌هایی که از جهان ترسیم شده، ناچار باید مصالحه‌هایی صورت گیرد.

نقشه مرکاتور با در نظر گرفتن انحنای زمین، کشورهایی را که به خط استوا نزدیک‌ترند کوچک‌تر از اندازه واقعی نشان می‌دهد و در مقابل، کشورهایی را که به قطب‌ها نزدیک‌ترند بزرگ‌تر نمایش می‌دهد.

برای رفع این مشکل، گروهی از نقشه‌نگاران در سال ۲۰۱۸ نقشه‌ای با مساحت برابر طراحی کردند که آن را «طرح زمین برابر» نامیدند.

در ماه فوریه، ۵۴ کشور عضو اتحادیه آفریقا این نقشه را پذیرفتند و اعلام کردند که این نقشه‌کشی «اندازه همه قاره‌ها و به‌ویژه آفریقا را با دقت بیشتری نشان می‌دهد.»

گروه کارزار آنلاین «نقشه را اصلاح کن» CorrectTheMap# می‌گوید: «آمریکا، چین، هند، ژاپن، مکزیک و بخش بزرگی از اروپا را می‌توان در آفریقا جا داد و هنوز زمین بیشتری باقی بماند.»

پیش از رای‌گیری روز جمعه، روبرت دوسی، وزیر امور خارجه توگو، به خبرگزاری رویترز گفت: «جهانی عادلانه با نقشه‌ای عادلانه آغاز می‌شود.»

او پیش‌تر در یک نشست توجیهی سازمان ملل گفته بود: «نقشه هرگز بی‌طرف نیست. نقشه‌ها بر برداشت‌ها اثر می‌گذارند و بر ادراک موجود از جایگاه ملت‌ها و قاره‌ها در جهان تاثیر دارند.»

وزیر امور خارجه توگو از حمایت ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، برخوردار بود. آقای بارو تاکید کرد که وزارتخانه‌اش استفاده از نقشه مرکاتور را متوقف خواهد کرد و افزود: «تغییر نقشه آشکارا جهان را تغییر نمی‌دهد. اما اصلاح بازنمایی‌ که آن را تحریف می‌کند، خود اقدامی در حمایت از واقعیت است.»

اما یارینا فرنتسوویچ، نماینده آمریکا در سازمان ملل، گفت که این قطعنامه کار و هدف مجمع عمومی سازمان ملل را به تمسخر گرفته است.

او افزود: «این نهاد به جای تمرکز بر مسائل واقعی صلح بین‌المللی، رفاه یا روابط خوب میان کشورها، درباره پروژه‌های نقشه‌کشی قرن شانزدهم و نقش آن‌ها در ترویج غرامت و عدالت شناختی بحث می‌کند.»

آمریکا در ماه مارس هم به تصویب قطعنامه‌ای انتقاد کرد که تجارت برده در آن سوی اقیانوس اطلس را «فجیع‌ترین جنایت علیه بشریت» توصیف می‌کرد.

لراتو موگواتله از سازمان «آفریقا بدون فیلتر»، یکی از گروه‌های حامی کارزار کنار گذاشتن نقشه مرکاتور، به بی‌بی‌سی گفت: «بازنمایی نادرست آفریقا در نقشه‌های جهان صرفا یک خطای نقشه‌نگاری نیست، بلکه مسئله‌ای مربوط به روایت‌سازی است.»

او تاکید کرد که این اقدام بخشی از تلاش‌ها برای پایان دادن به «طولانی‌ترین روند اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده جهان» درباره آفریقا است.

برای کیوکو موئندو، جغرافی‌دان کنیایی، نقشه مرکاتور به طور ضمنی منابع عظیم، جمعیت و فرصت‌های سرمایه‌گذاری قاره آفریقا را کم‌اهمیت جلوه داده است.

او به بی‌بی‌سی گفت: «نقشه‌ها فقط راهنماهایی برای مسافران نیستند؛ آن‌ها بر نحوه درک مناطق از نظر سیاسی و اقتصادی تأثیر می‌گذارند.»