هواداران و مشکل گرفتن ویزای آمریکا؛ «این جام جهانی برای ما نیست»

وقتی تیم ملی عراق در پایان ماه مارس به جام جهانی صعود کرد، عبدالله عدنان بلیت مسابقات کشورش مقابل نروژ و فرانسه را خرید؛ مسابقاتی که این ماه در بوستون و فیلادلفیا برگزار می‌شوند.

او می‌گوید: «رفتن به مسابقه، حضور در ورزشگاه، بودن در میان جمعیت، تشویق کردن و دیدن تیم کشورم برای من به اندازه تمام دنیا ارزش دارد. این با هیچ حس دیگری قابل مقایسه نیست.»

این دومین حضور عراق در جام جهانی از سال ۱۹۸۶ است. اما گرفتن ویزا برای او به مشکلی جدی تبدیل شده است.

عدنان تنها نیست. بررسی داده‌های سفر توسط سرویس جهانی بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که هواداران بیش از یک‌چهارم کشورهای حاضر در جام جهانی با ممنوعیت‌های سفر یا موانع جدی برای دریافت ویزا روبه‌رو هستند.

با این حال، عراق در فهرست کشورهای مشمول ممنوعیت سفر دولت دونالد ترامپ قرار ندارد؛ بنابراین مشکل عدنان از جای دیگری ناشی می‌شود.

پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، ایالات متحده به دلیل نگرانی‌های امنیتی، خدمات عادی کنسولی خود در عراق را متوقف کرد. این بدان معناست که الان جایی در عراق نیست که عدنان و دیگر هواداران عراقی بتوانند برای دریافت ویزا در مصاحبه حضوری شرکت کنند.

به همین دلیل، عدنان تصمیم گرفت برای دریافت ویزا به سفارت آمریکا در اردن مراجعه کند. اما هنگامی که برای وقت مصاحبه خود حاضر شد، کارکنان سفارت به او گفتند چون شهروند اردن نیست، امکان صدور ویزا برای او وجود ندارد.

بلیت مسابقات و سفر به اردن حدود ۱۸۰۰ دلار برای او هزینه داشت.

عدنان به فکر مراجعه به سفارت آمریکا در ترکیه هم افتاد ولی چون هیچ تضمینی برای موفقیت وجود نداشت و روند کار ممکن بود تا دو هفته طول بکشد، از این تصمیم صرف‌نظر کرد. چرا که نمی‌توانست برای چنین مدتی از خانه دور بماند.

هواداران کشورهای دیگر هم به بی‌بی‌سی گفته‌اند که موانع مختلف باعث خشم و ناراحتی عمیق آنها شده است.

یکی از این موانع، فهرست دولت ترامپ برای اعمال ممنوعیت یا محدودیت بیشتر در صدور ویزا برای برخی کشورهاست؛ فهرستی که چهار تیم حاضر در جام جهانی را هم شامل می‌شود: هائیتی، ایران، سنگال و ساحل عاج.

این موضوع باعث شده شهروندان این کشورها نتوانند ویزای گردشگری مورد توصیه مقامات آمریکایی برای حضور در جام جهانی را دریافت کنند.

ژولین کوادیو آدونیس از انجمن هواداران ساحل عاج، موسوم به «کمیته ملی حمایت از فیل‌ها» می‌گوید: «این نوعی تبعیض است که شاید نام آن را به زبان نمی‌آورند، اما شواهد آن کاملا آشکار است. هیچ کشور اروپایی با چنین محدودیتی روبه‌رو نشده است. چرا آفریقا؟»

انجمن او معمولا گروهی از هواداران را به جام جهانی اعزام می‌کند، ولی امسال تصمیم گرفته حتی برای سفر به آمریکا تلاش هم نکند.

اگرچه آدونیس خوشحال است که مجبور نیست قیمت‌های نجومی بلیت‌ها که بین ۳۰۰ تا ۵۰۰۰ دلار در نظر گرفته شده است را پرداخت کند اما معتقد است کشوری که نمی‌خواهد از هواداران تیم‌های صعودکننده استقبال کند، نباید میزبان جام جهانی باشد.

او معتقد است که «فوتبال یک نمایش است و نمایش بدون تماشاگر معنا ندارد و می‌گوید که آمریکا در این زمینه «راه را اشتباه رفته است.»

ویزا برای برخی آسان، برای برخی تقریبا ناممکن

۴۲ کشور ثروتمند جهان از دریافت ویزا معاف هستند. شهروندان این کشورها می‌توانند از طریق سامانه الکترونیکی مجوز سفر آمریکا (ESTA) به صورت آنلاین درخواست خود را ثبت کنند؛ فرآیندی که حدود ۴۰ دلار هزینه دارد.

اما هیچ کشور آفریقایی در این فهرست قرار ندارد.

در مقابل، افرادی که به ویزا نیاز دارند باید ۱۸۵ دلار پرداخت کنند، در مصاحبه حضوری شرکت کنند و ثابت کنند که پس از پایان سفر آمریکا را ترک خواهند کرد و توانایی تامین هزینه‌های سفرشان را دارند.

با این حال، آمریکا در ماه مه اعلام کرد شرط سپرده‌های مالی تا سقف ۱۵ هزار دلار را برای شهروندان کشورهای الجزایر، کیپ‌ورد، ساحل عاج، سنگال و تونس که بلیت معتبر جام جهانی دارند، حذف خواهد کرد. با این حال، هواداران سنگال و ساحل عاج باید پیش از ماه دسامبر ویزای خود را دریافت می‌کردند.

علیو نگوم در دو جام جهانی اخیر در قطر و روسیه حضور داشته است. از نظر او، یکی از جذاب‌ترین جنبه‌های این رقابت‌ها، دیدن فرهنگ‌های مختلف از سراسر جهان است.

اما پس از آنکه چند بازیکن تیم ملی بسکتبال زنان سنگال، سال گذشته از دریافت ویزای آمریکا محروم شدند، او هم مانند آدونیس به این نتیجه رسید که درخواست ویزا برایش بی‌فایده خواهد بود.

آمار رد ویزا و نگرانی هواداران

بررسی بی‌بی‌سی از داده‌های وزارت خارجه آمریکا نشان می‌دهد که نرخ رد درخواست ویزا برای شهروندان ۱۱ کشور از ۴۸ کشور راه‌یافته به جام جهانی، بیش از ۴۰ درصد بوده است. این آمار شامل همه انواع متقاضیان ویزا می‌شود، نه فقط هواداران فوتبال.

این در حالی است که میانگین نرخ رد درخواست ویزاهای تجاری B1 و گردشگری B2، همان ویزایی که به هواداران توصیه می‌شود، برای همه کشورها حدود ۳۴ درصد است.

داده‌های مورد استفاده مربوط به بازه زمانی اکتبر ۲۰۲۴ تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ است و بنابراین هوادارانی که در هشت ماه اخیر برای جام جهانی اقدام کرده‌اند را در بر نمی‌گیرد.

این ۱۱ کشور عبارت‌اند از: اکوادور، مصر، هائیتی، الجزایر، ازبکستان، کیپ‌ورد، اردن، ایران، جمهوری دموکراتیک کنگو، غنا و سنگال.

با چنین نرخ بالایی از رد درخواست‌ها، هواداران این کشورها نمی‌دانند آیا ارزش دارد پیش از اقدام برای ویزا، هزینه زیادی برای خرید بلیت مسابقات بپردازند یا نه؛ چرا که ممکن است در نهایت موفق به دریافت ویزا نشوند.

اگر بلیت‌ها مستقیما از فیفا خریداری شده باشند، امکان فروش مجدد آن‌ها از طریق وب‌سایت فیفا با پرداخت کارمزد وجود دارد. همچنین فیفا سامانه‌ای به نام «فیفا پس» راه‌اندازی کرده است تا روند دریافت وقت مصاحبه ویزا را تسریع کند.

سلین عطالله، مدیر یک مؤسسه حقوق مهاجرت در نزدیکی بوستون، می‌گوید: «این سامانه گام مثبتی است، چون تلاش می‌کند دارندگان بلیت را در اولویت دریافت وقت مصاحبه ویزا قرار دهد.»

او اما معقتد است که این سامانه فقط روند کار را سریع‌تر می‌کند و احتمال صدور ویزا را افزایش نمی‌دهد: «سیستم ویزا در واقع دروازه‌بان نامرئی جام جهانی است. فیفا می‌تواند بلیت بفروشد، اما این دولت آمریکاست که تصمیم می‌گیرد چه کسی ویزا بگیرد و ماموران گمرک و حفاظت مرزی تصمیم می‌گیرند چه کسی واقعا وارد کشور شود.»

حتی داشتن ویزا هم تضمینی برای ورود به آمریکا نیست، زیرا مأموران مرزی همچنان می‌توانند از ورود افراد جلوگیری کنند.

«این جام جهانی برای ما نیست»

در سال منتهی به سپتامبر ۲۰۲۵، حدود ۵۷ درصد درخواست‌های ویزای آمریکای برای شهروندان اردن رد شده است.

ابو کاس، رئیس انجمن هواداران فوتبال اردن، از جمله کسانی است که از روند صدور ویزا ناراضی است: «در سه یا چهار ماه گذشته درخواست‌های زیادی رد شده‌اند.»

به گفته او، حتی یک هوادار اردنی را نمی‌شناسد که موفق به دریافت ویزا شده باشد. انجمن هواداران اردنی مقیم آمریکا هم به بی‌بی‌سی گفته فقط از یک مورد موفقیت‌آمیز اطلاع دارد.

کاس می‌گوید برای مصاحبه ویزا در امان، پایتخت اردن، بیش از ۴۲ مدرک مختلف همراه خود برده بود، اما درخواستش رد شد.

دولت آمریکا هنگام رد درخواست ویزا توضیحی ارائه نمی‌کند.

او می‌گوید: «این جام جهانی برای ما نیست. این جام جهانی برای عرب‌ها نیست؛ برای خودشان است. اگر درخواست ویزا رئیس انجمن هواداران رد شده، پس چه کسی قرار است پذیرفته شود؟»

پاسخ آمریکا

مقام‌های آمریکایی می‌گویند که نظام مهاجرتی این کشور باید سختگیرانه و دقیق باشد؛ زیرا با چالش‌های بزرگی در مدیریت ورود و خروج افراد روبه‌رو هستند.

وزارت امنیت داخلی آمریکا اعلام کرده است که بین اکتبر ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۴ بیش از ۵۳۸ هزار مورد اقامت بیش از حد مجاز توسط دارندگان ویزاهای موقت ثبت شده است.

همچنین طبق برآورد مرکز تحقیقاتی پیو در سال ۲۰۲۳، پیش از تشدید سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ، حدود ۱۴ میلیون مهاجر غیرقانونی در آمریکا زندگی می‌کردند.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به بی‌بی‌سی گفت: «دولت آماده استقبال از بازدیدکنندگانی از سراسر جهان برای بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین جام جهانی تاریخ است.»

او همچنین گفت که بیشتر هواداران خارجی اصلا نیازی به استفاده از سامانه فیفا ندارند، زیرا یا شهروند کانادا یا یکی از ۴۲ کشور معاف از ویزا هستند، یا از قبل ویزای معتبر در اختیار دارند: «در هر پرونده، زمان لازم صرف می‌شود تا اطمینان حاصل شود متقاضی تهدیدی برای امنیت و ایمنی ایالات متحده نیست.»

به گفته این وزارتخانه، هر درخواست ویزا به صورت جداگانه و پس از بررسی دقیق و راستی‌آزمایی کامل ارزیابی می‌شود تا مشخص شود فرد بر اساس قوانین آمریکا واجد شرایط دریافت ویزا هست یا خیر.

جام‌های جهانی قبلی چگونه عمل کردند؟

چهار میزبان اخیر جام جهانی، همگی سامانه‌های ویژه‌ای برای تسهیل سفر هواداران ایجاد کرده بودند؛ هرچند دریافت مجوز سفر در آن‌ها هم کاملا تضمین‌شده نبود.

در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، کارت هیا (Hayya) به‌عنوان کارت شناسایی هواداران و همزمان ویزای ورود به کشور عمل می‌کرد. همه درخواست‌ها هم به صورت آنلاین ثبت می‌شد.

اگرچه بسیاری از هواداران از این سیستم رضایت داشتند، اما برخی از مشکلات فنی آن شکایت داشتند و تعدادی از هواداران یمنی هم بدون هشدار قبلی کارت‌های خود را از دست دادند.

در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه هم سامانه مشابهی به نام «فن آیدی» وجود داشت. دارندگان بلیت که در این برنامه ثبت‌نام می‌کردند، مدرکی دریافت می‌کردند که امکان ورود بدون ویزا به روسیه را برایشان فراهم می‌کرد و نیازی به مراجعه حضوری نداشتند.

در جام‌های جهانی ۲۰۱۴ برزیل و ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی هم انواع خاصی از ویزاها برای تسهیل حضور هواداران ایجاد شده بود.

وضعیت کانادا و مکزیک

اگرچه کانادا و مکزیک به همراه آمریکا میزبان مشترک جام جهانی ۲۰۲۶ هستند، اما ۷۸ مسابقه از ۱۰۴ مسابقه این رقابت‌ها، از جمله دیدار فینال، در آمریکا برگزار خواهد شد.

سیاست‌های مهاجرتی و ویزایی کانادا و مکزیک با آمریکا متفاوت است.

هیچ‌یک از این دو کشور ممنوعیت سفر برای کشورهای خاص اعمال نکرده‌اند. البته کانادا، مانند آمریکا، اخیرا برای کشورهایی که با شیوع ابولا در آفریقا روبرو هستند، محدودیت‌هایی اعمال کرده است؛ از جمله جمهوری دموکراتیک کنگو، یکی از تیم‌های حاضر در جام جهانی.

کانادا برای صدور ویزا از متقاضیان اطلاعات بیومتریک دریافت می‌کند اما در دو کشور راه‌یافته به جام جهانی یعنی ایران و کیپ‌ورد، هیچ مرکز رسمی برای انجام این فرایند وجود ندارد.

کانادا آمار رد ویزا را به تفکیک کشور یا نوع ویزا منتشر نمی‌کند اما نرخ کلی رد درخواست‌ها در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۴ درصد بوده است.

مکزیک هم آمار رد ویزا را منتشر نمی‌کند و متقاضیان باید شخصا به سفارت یا کنسولگری مراجعه کنند.

از میان کشورهای حاضر در جام جهانی، در هشت کشور شامل کیپ‌ورد، جمهوری دموکراتیک کنگو، ساحل عاج، سنگال، ازبکستان، بوسنی و هرزگوین، تونس و عراق هیچ نمایندگی دیپلماتیک مکزیک وجود ندارد.