ویدیوی خوشگذرانی در کیش؛ هوش مصنوعی، تبلیغات اغراق‌شده یا مقاومت در سایه جنگ؟

دادستانی عمومی و انقلاب کیش در واکنش به ویدیویی پربازدید که حضور زنان و مردان جوان در ساحل این جزیره را به تصویر می‌کشید، آن را «تلفیق یک کلیپ اصلی با تصاویر تولید‌شده با هوش مصنوعی» توصیف کرد.

در بیانیه این دادستانی آمده است «افرادی که در تهیه و بهره‌برداری از این کلیپ نقش داشته‌اند تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرند» و «دستور پلمپ کافه‌ای صادر شده» که از آن استفاده تبلیغاتی کرده است.

انتشار این کلیپ در حین آتش‌بس شکننده و زمزمه‌ زبانه کشیدن دوباره آتش جنگ توجه ناظران را به چند و چون زندگی ایرانیان در شرایط اقتصادی وخیم و سایه وضعیت «نه جنگ و نه صلح» جلب کرده است. اما این نخستین تصاویری نیست که از «چهره دیگر» ایران منتشر می‌شود.

تصاویر و ویدیوهایی با عنوان‌هایی مانند «ایران زیبا»، «ایران واقعی» یا «اینجا ایران است» پس از عقب‌نشینی حکومت از سختگیری بر سر حجاب در پی اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در ۱۴۰۱ از زندگی شبانه و تفریح و کافه‌های لوکس تهران منتشر می‌شود که بیشترشان تصاویری مربوط به چند نقطه مشخص در تهران است و به‌نظر می‌رسد کاربران خارج از ایران را مخاطب قرار می‌دهند.

آیا ویدیوی کیش تولید هوش مصنوعی است؟

دادستانی کیش درباره این ویدیو گفته است: «محتوای منتشر شده، تلفیقی از یک کلیپ اصلی و تصاویر تولید شده توسط هوش مصنوعی است.»

دو ویدیوی منتشرشده از کیش شامل تصاویر خیلی کوتاه و تقطیع شده است. صدای محیط جز در یک مورد شنیده نمی‌شود و روی کلیپ آهنگ گذاشته شده است. در یکی از ویدیوها همه افراد حاضر در ساحل مرد هستند. اما در ویدیوی دیگر تعدادی زن هم با تاپ و شلوارک دیده می‌شوند. دی‌جی و کایاک‌سواری هم دیده می‌شود. بی‌بی‌سی این تصاویر را در نزدیکی ساحل سیمرغ جزیره کیش مکان‌یابی کرده است.

ابزارهای تشخیص تصاویر ساخته هوش مصنوعی که بی‌بی‌سی از آنها استفاده می‌کند، نشان می‌دهد که یکی از ویدیوها تولید هوش مصنوعی است. اما این نتیجه می‌تواند ناشی از دستکاری در رنگ و کیفیت ویدیو با هوش مصنوعی هم باشد.

تصاویر دیگری از کیش که کاربران دیگری منتشر کرده‌اند، شامل بعضی از صحنه‌های این ویدیوهای بحث‌برانگیز است اما با تدوینی متفاوت.

«اینجا ایران است»؛ تبلیغات اغراق‌شده یا مقاومت جامعه‌‌ای زخمی؟

بعد از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، محتواهایی حاوی نمادهای ملی ایران منتشر می‌شود از هوای پاک تهران گرفته تا کوه دماوند پوشیده از برف و میدان نقش جهان. بعضی ویدیوها هم زندگی روزمره را به تصویر می‌کشند با تاکید بر بازگشت مردم به زندگی عادی، شلوغی کافه‌ها، و به‌ تصویر کشیدن جوانان خوش‌ظاهر. بعضی مخالفان حکومت هدف این ویدیوها را «سفیدشویی و عادی‌سازی» پس از کشتار معترضان در دی ۱۴۰۴ و اعدام‌های روزانه می‌‌‌دانند.

چه «عادی‌سازی» چه «روایت مقاومت»، در وضعیتی که قطع سراسری اینترنت در ایران به ۶۵ روز رسیده است و داده‌های نت‌بلاکس، نهادی که دسترسی به اینترنت را رصد می‌کند، نشان می‌دهد که کمتر از یک درصد دسترسی معمول به اینترنت در ایران برقرار است؛ فقدان صداها و روایت‌های شهروندان عادی که الزاما به اینترنت پرو و سیم‌کارت سفید و فیلترشکن گران دسترسی ندارند، به ناظران بیرون از ایران اجازه ترسیم تصویری دقیق از وضعیت زیست شهروندان در این کشور را نمی‌دهد. در این شرایط است که بسیاری روایت‌های دیگر، از جمله دشواری‌های ناشی از شرایط وخیم اقتصادی و دسترسی به امکانات اولیه از جمله دارو و درمان، در سایه قرار می‌گیرد.

این نخستین ویدیوی واکنش‌برانگیزی نیست که از کیش منتشر می‌شود. در آذر ۱۴۰۴، چند روز قبل از آغاز اعتراضات سراسری دی ماه که به کشته شدن هزاران نفر منجر شد، ویدیوهای یک مسابقه دوی ماراتن پربازدید شد که در آن زنان با لباس‌های ورزشی و بیشتر بدون روسری دیده می‌شدند. پس از انتشار آن ویدیو، باز هم دادستان عمومی و انقلاب جزیره کیش وارد صحنه شد و اعلام کرد که دو نفر از مدیران ورزشی «با قرار بازداشت، زندانی شدند.»

کیش، جزیره‌ای که همواره یکی از نمادهای سفرهای ساحلی و خودروها و سبک زندگی لوکس بوده است، هر از گاهی هدف حمله طرفداران حاکمیت قرار می‌گیرد که معترضند این جزیره تافته‌ای جدا بافته است و «جمهوری اسلامی ایران در آن حکمران نیست.»