پدرش تازه به خاک سپرده شده بود اما شهرک‌نشینان کرانه غربی وادارش کردند جسد را از قبر بیرون بیاورد

محمد عصاعصه تازه پس از خاکسپاری حسین، پدر ۸۰ ساله‌اش، به خانه بازگشته بود که چند کودک دوان‌دوان وارد خانه شدند و فریاد زدند: «شهرک‌نشین‌ها دارند قبر را می‌کنند.»

در روستای کوچک عصاعصه، نزدیک جنین در کرانه غربی، روستایی که خانواده نام خود را از آن گرفته است، حسین پیش از مرگش به دلایل طبیعی، چهره‌ای شناخته‌شده و بسیار محترم بود.

طبق شعائر اسلامی، این مرد سالخورده، که پیش‌تر تاجر دام بود و ۱۰ فرزند داشت، در قبری ساده در گورستانی روی تپه‌ای کوچک، در سوی دیگر روستا و دور از خانه، به خاک سپرده شد.

محمد می‌گوید برای اطمینان از این‌ که مشکلی در روند خاکسپاری پیش نیاید، پیشاپیش از یک پایگاه نظامی اسرائیل در نزدیکی محل، برای برگزاری مراسم خاکسپاری اجازه گرفته بود.

اما کمتر از نیم ساعت بعد، محمد و برادرانش بار دیگر به ورودی گورستان بازگشتند و با صحنه‌ای هولناک روبه‌رو شدند: گروهی از شهرک‌نشینان یهودی، که برخی از آن‌ها مسلح بودند، با ابزارهای سنگین دستی مشغول شکافتن قبری بودند که پدرشان تازه در آن دفن شده بود.

محمد ابتدا کوشید با شهرک‌نشینان صحبت کند، اما وقتی دید آن‌ها در آستانه شکستن آخرین تخته‌سنگی هستند که میان آنان و پیکر پدرش فاصله انداخته بود، شتابان به سوی قبر رفت.

محمد می‌گوید: «آن‌ها در آستانه رسیدن به جسد بودند. مطمئنم می‌خواستند آن را بیرون بیاورند، بنابراین ناچار بودیم همان‌جا و فورا کاری بکنیم.»

این شهرک‌نشینان از شهرکی آمده بودند که به‌تازگی دوباره برپا شده و سانور نام دارد. این شهرک بر فراز تپه‌ای مشرف به گورستان قرار گرفته است.

هرچند همه شهرک‌های ساخته‌شده بر اراضی فلسطینی بر اساس قوانین بین‌المللی غیرقانونی‌اند، دولت بنیامین نتانیاهو به‌تازگی مجوز اسکان مجدد در شهرک «سانور» را صادر کرده است. این اقدام بخشی از تصمیم جنجالی دولت او برای گسترش شهرک‌ها و ایجاد کانون‌های تازه شهرک‌سازی در کرانه باختری اشغالی است.

تصاویر ضبط‌شده با تلفن همراه نشان می‌دهد اعضای خانواده، پس از آن‌ که شهرک‌نشینان مسلح به تفنگ‌های خودکار به آنان هشدار دادند «یا خودتان جسد را بیرون می‌آورید یا ما آن را بیرون می‌آوریم»، ناچار شدند خودشان قبر را بشکافند. شهرک‌نشینان مدعی بودند محل دفن بیش از حد به شهرکشان نزدیک است.

تصاویر دیگری نشان می‌دهد محمد و برادرانش پیکر کفن‌پوش پدر تازه‌درگذشته‌شان را از گورستان دور کردند و زیر نگاه شهرک‌نشینان، از تپه پایین بردند تا به جایی نسبتا امن‌تر برسند.

ارتش اسرائیل بعدا گفت که برای ضبط ابزارهای حفاری شهرک‌نشینان و جلوگیری از تشدید تنش مداخله کرده است.

اما خانواده عصاعصه سربازان را متهم کردند که در تمام مدت این صحنه تحقیرآمیز و هتک حرمت متوفی، تنها نظاره‌گر بوده‌اند و اجازه داده‌اند شهرک‌نشینان آن‌ها را وادار کنند قبر تازه‌حفرشده را خالی کنند.

ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای به بی‌بی‌سی اعلام کرد که این نهاد «هرگونه تلاش برای اقدامی را که به نظم عمومی، حاکمیت قانون و کرامت زندگان و مردگان آسیب برساند، محکوم می‌کند.»

«هیچ‌ کس از آن در امان نیست»

دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد این حادثه را محکوم کرد و آن را «هولناک و بیانگر انسانیت‌زدایی از فلسطینیان» در سرزمین‌های اشغالی خواند.

آجیت سونگای، مدیر محلی دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر، گفت: «در این وضعیت هیچ‌ کس در امان نیست؛ نه زندگان و نه مردگان.»

ساکنان منطقه می‌گویند این حادثه نشان‌دهنده شدت تنشی است که از زمان برپایی دوباره شهرک سانور بر روستا سایه انداخته است.

یکی از عزاداران در مجلس ترحیم حسین عصاعصه می‌گوید: «وحشتناک است. از وقتی به اینجا برگشته‌اند، طوری رفتار می‌کنند که انگار همه منطقه ملک شخصی آن‌هاست.»

یکی دیگر از فرزندان حسین، در حالی که از فاصله‌ای ایمن به گورستان نگاه می‌کردیم، به من گفت: «همین چندی پیش، ارتش و شهرک‌نشینان به زمین یکی از بستگان ما هجوم بردند و تمام درختان زیتون را بدون هیچ دلیل روشنی از ریشه درآوردند.»

پس از آنکه به شهرک‌نشینان اجازه داده شد با انتقال خانه‌های پیش‌ساخته خود، شهرک سانور را در مجاورت یک پایگاه نظامی ارتش اسرائیل بازسازی کنند، بخش‌های وسیعی از این منطقه «منطقه نظامی بسته» اعلام شد.

در عمل، این اقدام به معنای آن است که باغ‌های زیتون، اراضی کشاورزی و حتی گورستان روستا، اکنون دیگر برای مالکان اصلی‌شان، یعنی اهالی روستا، در دسترس نیست.

روستاییان می‌گویند حتی زمانی که تردد به این زمین‌ها با هماهنگی‌های دشوار و فرساینده با ارتش اسرائیل صورت می‌گیرد، باز هم امنیت ندارند؛ چراکه به گفته آن‌ها، شهرک‌نشینان تهاجمی‌تر و تهدیدآمیزتر شده‌اند و بسیاری از آن‌ها اکنون آشکارا سلاح حمل می‌کنند.

در هفته‌های اخیر و در حالی که توجه افکار عمومی جهان معطوف به جنگ و درگیری در دیگر نقاط است، کرانه غربی شاهد موج تازه‌ای از خشونت‌های شهرک‌نشینان بوده است.

روزنامه نیویورک تایمز به‌تازگی گزارش داد که از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تا پایان آوریل، ۱۳ فلسطینی در حملات شهرک‌نشینان کشته، صدها نفر زخمی و شمار بسیاری نیز ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند.

به گفته گروه‌های حقوق بشری، شهرک‌نشینان که با حمایت وزرای افراطی در دولت نتانیاهو قدرت گرفته‌اند و ابایی از به‌کارگیری سلاح ندارند، به تهدیدی فزاینده برای امنیت و معیشت فلسطینیان در سرزمین‌های اشغالی بدل شده‌اند.

پیکر حسین عصاعصه سرانجام به دست پسرانش در گورستان کوچک یکی از روستاهای همجوار دوباره به خاک سپرده شد، تا دست‌کم در خاک، از گزند رنج و تنشی در امان باشد که گریبان‌گیر شمار روزافزونی از کسانی شده است که این سرزمین را وطن خود می‌دانند.