آیا نفت ونزوئلا می‌تواند پیامدهای جنگ ایران را در آمریکا مهار کند؟

نفتکش «مینروا گلوریا» در اسکله‌ای در خلیج می‌سی‌سی‌پی، نه چندان دور از ذخایر عظیم نفتی ایالات متحده در خلیج مکزیک، پهلو گرفته است.

این کشتی به طول ۲۵۰ متر و با بدنه‌ای به رنگ سرمه‌ای و زرشکی، محموله‌ای ارزشمند از ونزوئلا حمل می‌کند که تنها شش ماه پیش انتقال آن به آمریکا ناممکن بود: ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام.

ونزوئلا بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد. در دوره ریاست‌جمهوری نیکلاس مادورو، صادرات نفت این کشور به دلیل کمبود سرمایه‌گذاری به طور چشمگیری افت کرده بود. بعد از آن هم آمریکا هرگونه واردات از این کشور آمریکای لاتین را تحریم کرد.

اما دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از آن‌ که نیروهای این کشور در یک یورش شبانه و غافلگیرکننده در ماه ژانویه نیکلاس مادورو را بازداشت کردند، وعده داد که از آن ذخایر بهره‌برداری کند.

اکنون جریان نفت در ونزوئلا بار دیگر به راه افتاده است. در ماه مارس، صادرات ماهانه نفت خام این کشور برای نخستین بار از ماه سپتامبر از مرز یک میلیون بشکه در روز گذشت.

در حالی که جهان هنوز در شوک افزایش قیمت‌های جهانی انرژی در پی مسدود شدن تنگه هرمز از سوی ایران است، شرکت‌های بزرگ نفت و گاز مانند شورون، اکنون نفت خام ونزوئلا را با نفتکش وارد آمریکا می‌کنند.

تیم پاتر، مدیر پالایشگاه نفت شورون در پاسکاگولا در ایالت می‌سی‌سی‌پی، می‌گوید: «این موضوع نه فقط برای شورون، بلکه برای کل منطقه ساحلی خلیج مکزیک اهمیت زیادی دارد.» پالایشگاه پاسکاگولا بزرگ‌ترین واحد عملیاتی این شرکت در آمریکا است. شورون همچنین تنها شرکت بزرگ نفتی آمریکایی است که در حال حاضر در ونزوئلا فعالیت می‌کند.

در مجموع، این شرایط به شورون امکان می‌دهد نفت را از ونزوئلا استخراج کند، خودش آن را فرآوری کند و مستقیم به مصرف‌کننده آمریکایی برساند.

آقای پاتر می‌گوید: «این برای ما انگیزه بسیار بزرگی است که آن را فرآوری کنیم. این پالایشگاه در اصل برای فرآوری نفت‌های سنگین مانند نفت ونزوئلا طراحی شده و ما نیز با همین هدف در آن سرمایه‌گذاری کرده‌ایم.»

نفت خام ونزوئلا نسبتا ارزان است، چون فرآوری آن بسیار دشوارتر است. این نفت بسیار سنگین، غلیظ، تیره و دارای گوگرد بالاست و اغلب آن را «نفت ترش» می‌نامند. از این نوع نفت برای تولید گازوئیل، بنزین، سوخت جت و محصولات دیگر استفاده می‌شود.

اندی والتز، رئیس بخش صنایع پایین‌دستی، میان‌دستی و مواد شیمیایی شورون، می‌گوید این شرکت اکنون به طور میانگین روزانه معادل ۲۵۰ هزار بشکه نفت خام ونزوئلا وارد می‌کند.

او می‌گوید: «فکر می‌کنیم بتوانیم این رقم را ۵۰ درصد دیگر هم افزایش دهیم، بنابراین فقط سهم شورون از موقعیت ما در ونزوئلا به حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار بشکه در روز خواهد رسید.»

منظور آقای والتز از «موقعیت آمریکا در ونزوئلا» این است که هرچند شورون تنها شرکت آمریکایی دارای توان استخراج در این کشور است، شرکت‌های دیگر، نفت ونزوئلا را از تولیدکنندگان داخلی خریداری می‌کنند.

شورون تنها بازیگر صنعت پالایش نفت در آمریکا نیست. ۱۳۲ پالایشگاه در ایالات متحده با ترکیبی از انواع نفت خام فعالیت می‌کنند که در این میان، نزدیک به ۷۰ درصد از ظرفیت پالایشی این کشور برای رسیدن به بیشترین بازدهی، به «نفت خام سنگین» متکی است.

ایالات متحده نفت بسیار کمی از خاورمیانه وارد می‌کند و این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۸ درصد بود. افزایش واردات از ونزوئلا به این معناست که نفت بیشتری در دسترس قرار می‌گیرد و این موضوع باید به کاهش قیمت بنزین برای رانندگان آمریکایی منجر شود.

دونالد ترامپ هفته گذشته در سخنرانی تلویزیونی خود گفت: «آمریکا تقریبا هیچ نفتی از طریق تنگه هرمز وارد نمی‌کند و در آینده هم هیچ نفتی از آنجا نخواهد گرفت. ما به آن نیازی نداریم.»

اما تنها چند کیلومتر دورتر از پالایشگاه شورون، در یکی از جایگاه‌های سوخت این شرکت، قیمت سوخت در پمپ‌ها همچنان رو به افزایش است.

دیوید مک‌کوئین، کهنه‌سرباز بازنشسته جنگ ویتنام که معاشش به تامین اجتماعی وابسته است، می‌گوید: «از این وضع بیزارم. قیمت باید پایین بیاید، چون من هم دارم با آن از پا درمی‌آیم.»

دیوید مک‌کوئین در پاسخ به این سوال که چرا با وجود احاطه شدن با ذخایر عظیم نفتی آمریکا، هنوز برای پر کردن باک خود باید این همه پول بپردازد، می‌گوید دولت این منابع را «برای بالا نگه داشتن قیمت‌ها» دست‌نخورده نگه داشته است.

در پمپ بعدی، دونا با ۳۰ دلار باک خود را پر می‌کند. او می‌گوید: «کمتر رانندگی می‌کنم و برای چیزهای دیگر هم کمتر هزینه می‌کنم.» نوه‌هایش چند ساعت دورتر زندگی می‌کنند، اما چون رفتن به دیدن آن‌ها بیش از حد پرهزینه شده، دیگر مثل قبل آن‌ها را نمی‌بیند. او می‌گوید: «چاره‌ای نیست، باید با شرایط ساخت.»

بر اساس داده‌های انجمن خودرو آمریکا، میانگین قیمت هر گالن بنزین در این بخش از می‌سی‌سی‌پی هنوز از میانگین کشوری پایین‌تر است. پیش از جنگ ایران، قیمت یک گالن بنزین (۳/۷۸ لیتر) تقریبا ۱ دلار کمتر بود.

آقای ترامپ در سخنرانی تلویزیونی هفته پیش، با تمجید از توان تولید نفت آمریکا گفت: «ما بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت و گاز در جهان هستیم، بماند که میلیون‌ها بشکه نفت هم از ونزوئلا دریافت می‌کنیم.»

اما دسترسی به آن ذخایر عظیم نفتی هنوز به کاهش قیمت برای آمریکایی‌ها منجر نشده است، چون ایالات متحده هم مانند دیگر کشورها در برابر نوسان‌های بازار جهانی نفت آسیب‌پذیر است.

آقای پاتر می‌گوید: «درست است که به دلیل دسترسی نسبتا محلی‌مان هنوز می‌توانیم نفت خام مورد نیاز این پالایشگاه را تامین کنیم، اما قیمت کلی این نفت خام بالا رفته است، چون بر پایه بازارهای جهانی تعیین می‌شود.»

اما شرکت شورون معتقد است سرمایه‌گذاری‌اش روی نفت خام ونزوئلا در نهایت به سود مصرف‌کنندگان تمام خواهد شد. جنگ ایران فعلا این دستاوردها را تحت‌الشعاع قرار داده است.

آقای والتز می‌گوید: «وقتی اوضاع به روال عادی برگردد، این عرضه اضافی از ونزوئلا واقعا به کاهش قیمت‌ها برای آمریکایی‌ها منجر خواهد شد. بنابراین اثر آن در آینده نمایان می‌شود، اما فعلا تاثیری ندارد.»