پشت پرده مربیان هوش مصنوعی در دنیای بدنسازی: معجزه ۲۸روزه یا فریب دیجیتال؟

اگر از کاربران شبکه‌های اجتماعی باشید، احتمالا آن‌ها را دیده‌اید؛ ویدئوهای پر زرق‌وبرق بدنسازی که وعده می‌دهند هیکل شما را در عرض چند هفته به‌کلی دگرگون می‌کنند.

این ویدئوها بدن‌هایی تراشیده و تصاویر خیره‌کننده «قبل و بعد» نشان می‌دهند و ادعا می‌کنند که با دنبال کردن یک روتین ساده، می‌توانید چندین سال جوان‌تر به نظر برسید.

نتایج اغلب آن‌قدر خوب به نظر می‌رسند که باورکردنی نیستند و البته در بسیاری از موارد، واقعا هم نباید باورشان کرد.

طبق تحقیقات بی‌بی‌سی، آگهی‌های ورزشی گمراه‌کننده‌ای با استفاده از شخصیت‌های ساخته‌شده توسط هوش مصنوعی در حال انتشار هستند که قوانین تبلیغات بریتانیا را نقض می‌کنند. بسیاری از این آگهی‌ها همچنین به وضوح اعلام نکرده بودند که افراد نمایش‌داده‌شده واقعی نیستند.

دلیل این کار چیست؟ فروش حق اشتراک یک اپلیکیشن ورزشی.

اما تشخیص اینکه آیا فرد ارائه‌دهنده توصیه‌های ورزشی واقعا وجود دارد یا خیر، چقدر آسان است؟ و آیا اصلا این موضوع اهمیت دارد؟

«تشخیص این که چه کسی را باور کنیم، سخت شده است»

محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در دو سال گذشته شبکه‌های اجتماعی را پر کرده است و ویدئوهای تبلیغاتی برای تمرینات ورزشی و برنامه‌های تناسب اندام آنلاین به‌طور فزاینده‌ای رایج می‌شوند.

بسیاری از آگهی‌هایی که بی‌بی‌سی به سازمان استانداردهای تبلیغاتی (ASA) در بریتانیا گزارش داده است، شخصیت‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی را نشان می‌دهند که ادعا می‌کنند، خودشان این برنامه‌های تمرینی را دنبال کرده‌اند. این ویدئوها همچنین تغییراتی را نمایش می‌دهند که به گفته کارشناسان، از نظر علمی در چنین بازه‌های زمانی کوتاهی ناممکن است.

این ویدئوها به کاربران وعده می‌دهند که می‌توانند بدن خود را در عرض چند هفته تغییر دهند، «۲۰ سال جوان‌تر به نظر برسند» یا «در یک ماه ۱۸ کیلوگرم وزن کم کنند.»

به محض اینکه کاربران سراغ محتوای تمرینی یا ورزشی می‌روند، الگوریتم‌ها به سرعت فیدهای آن‌ها را با مطالب مشابه پر می‌کنند.

اندی میا، کارشناس هوش مصنوعی از دانشگاه سالفورد، می‌گوید این روند «بسیار گسترده» است و کسانی که در حال گشت‌زنی در فضای مجازی هستند، چون به دنبال مشاوره می‌گردند، جذب این محتوا می‌شوند: «مردم به دنبال راهکارهایی برای سلامتی، تناسب اندام و ظاهر خود هستند. همیشه اشتیاق برای این نوع محتوا وجود داشته است اما اکنون تشخیص این که چه کسی را باور کنیم، بسیار سخت شده است.»

برخلاف اینفلوئنسرهای انسانی، شخصیت‌های هوش مصنوعی می‌توانند بی‌وقفه محتوا تولید کنند و کاربران نیز راهی برای انصراف از دریافت آن‌ها ندارند.

اندی میا می‌گوید: «نمی‌توانید [محتوای هوش مصنوعی] را خاموش کنید. غیرممکن است که جلوی تکثیر این مطالب در فیدهای خود را بگیرید.»

او قبول دارد که هوش مصنوعی جنبه‌های مثبت بسیاری دارد اما فضای فعلی را از نظر مقررات به «غرب وحشی» تشبیه می‌کند و می‌گوید برخی از این آگهی‌ها می‌توانند آسیب‌زا باشند: «ادعاها درباره سرعت به دست آوردن نتایج کاملا غیرواقعی است. این موضوع به امیدهای واهی دامن می‌زند و انتظارات آسیب‌زایی ایجاد می‌کند.»

بی‌بی‌سی با شرکت‌هایی که پشت چندین آگهی مشکل‌ساز قرار دارند تماس گرفت ولی هیچ‌کدام پاسخ ندادند.

آگهی‌ها چه می‌گویند؟

بسیاری از آگهی‌هایی که بی‌بی‌سی مشاهده کرد، شخصیت‌های هوش مصنوعی متفاوتی داشتند اما پیام‌هایشان مشابه بود. این موارد عبارت بودند از:

کارشناس تناسب اندام: «۲۸ روز؟ اصلا فکرش را هم نکنید»

دیوید فیرلمب، مربی تناسب اندام، در ساحلی در نورث تاینساید، مشغول تمرین دادن به گروهی متشکل از حدود ۴۰ نفر در رده‌های سنی مختلف است. او ۳۰ سال در صنعت تناسب اندام فعالیت کرده است؛ یعنی از سال‌ها پیش از ظهور شبکه‌های اجتماعی، چه رسد به هوش مصنوعی.

فیرلمب ۵۴ ساله می‌گوید که هوش مصنوعی در برنامه‌های ورزشی و تغذیه جایگاه خاص خود را دارد اما این فناوری نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین مربیگری در دنیای واقعی شود: «هیچ‌چیز جای آن فرد واقعی، ارتباط انسانی و مسئولیت‌پذیری را نمی‌گیرد.»

او پس از دیدن آگهی‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی که قوانین تبلیغات را نقض کرده‌اند، می‌گوید: «این کار بسیار اشتباه و فریبنده است و برای کودکان و نوجوانان بسیار نگران‌کننده. این آگهی‌ها از دگرگونی در ۲۸ روز حرف می‌زنند. من ۳۰ سال است که این کار را انجام می‌دهم و همین حالا به شما می‌گویم که چنین چیزی ممکن نیست. اصلا فکرش را هم نکنید.»

فیرلمب به‌تازگی همکاری با دخترش، جورجیا سیبنگای ۲۵ ساله را آغاز کرده است؛ کسی که می‌گوید حتی افرادی که در دوران شبکه‌های اجتماعی بزرگ شده‌اند نیز در تشخیص واقعیت دچار مشکل می‌شوند: «گاهی اوقات خودم هم به شک می‌افتم. تشخیص واقعیت در برخی از این ویدئوها واقعا غیرممکن است.»

هر دوی آن‌ها نگرانند که روبرو شدن مداوم با بدن‌های ایده‌آل و مصنوعی، به‌ویژه در میان جوانان، به اعتمادبه‌نفس آن‌ها آسیب بزند. فیرلمب می‌گوید: «آن‌ها با خود فکر می‌کنند که من هم می‌توانم در ۳۰ روز این شکلی شوم. اما آن بدن ممکن است اصلا واقعی نباشد. این موضوع برای سلامت روان پسران جوان واقعا نگران‌کننده است.»

سیبنگا همچنین هشدار می‌دهد که برنامه‌های تناسب اندامی که هوش مصنوعی تولید می‌کند، تصویر کاملی از وضعیت فرد ندارند: «هوش مصنوعی آسیب‌دیدگی‌ها یا شرایط جسمانی خاص را در نظر نمی‌گیرد، بنابراین... ممکن است به خودتان آسیب بزنید.»

کجای کار آگهی‌ها می‌لنگد؟

سازمان استانداردهای تبلیغاتی (ASA) می‌گوید استفاده از هوش مصنوعی در تبلیغات ممنوع نیست ولی همه‌چیز به پیام آگهی بستگی دارد.

آدام دیویسون، مدیر بخش علم داده در این سازمان، به بخش ورزشی بی‌بی‌سی می‌گوید: «ما آگهی‌ها را بر اساس اینکه در آن‌ها از هوش مصنوعی استفاده شده یا خیر قضاوت نمی‌کنیم؛ بلکه ملاک ما این است که آیا آن‌ها گمراه‌کننده هستند یا احتمال دارد آسیب‌زا باشند.»

او می‌گوید که این نهاد پارسال حدود ۳۰۰ شکایت مربوط به تبلیغات تولیدشده با هوش مصنوعی دریافت کرده است و این تعداد رو به افزایش است: «یکی از چالش‌ها این است که گاهی حتی برای ما هم سخت است تشخیص دهیم که آیا در یک آگهی از هوش مصنوعی استفاده شده است یا نه.»

به گفته دیویسون، ابزارهای هوش مصنوعی تولید سریع آگهی برای شبکه‌های اجتماعی را آسان‌تر کرده‌اند و گاهی این کار را افرادی انجام می‌دهند که نسبت به شرکت‌های سنتی، آشنایی کمتری با قوانین تبلیغات دارند.

سازمان استانداردهای تبلیغاتی درباره پرونده‌های خاص اظهارنظر نمی‌کند اما در حال انجام اقداماتی در برابر تبلیغ‌کنندگانی است که بی‌بی‌سی شناسایی کرده است و ادعاهایی مطرح کرده‌اند که اثبات آن‌ها «بعید» به نظر می‌رسد.

از آنجا که این تبلیغ‌کنندگان پیش از این سابقه شکایت نداشتند، «اخطاریه‌های مشاوره‌ای» برای آن‌ها صادر شد تا در مورد چگونگی پایبندی به کدهای تبلیغاتی راهنمایی شوند. به همین دلیل، بی‌بی‌سی تصمیم گرفته است هویت افراد درگیر را فاش نکند.

دیویسون می‌گوید: «بخش بزرگی از کار سازمان استانداردهای تبلیغاتی، علاوه بر اقدامات اجرایی، تلاش برای آموزش تبلیغ‌کنندگان در مورد مسئولیت‌هایشان است. اگر در بازبینی محتوای خروجی از این ابزارها دقت نکنید، خیلی راحت ممکن است مطلبی گمراه‌کننده منتشر شود.»

قوانین در شبکه‌های اجتماعی چیست؟

شرکت‌های فعال در رسانه‌های اجتماعی می‌گویند که محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی همیشه باید برچسب‌گذاری شود ولی بی‌بی‌سی موارد متعددی را پیدا کرد که در آن‌ها سلب مسئولیت‌ها پنهان، نامشخص یا کلا مفقود بودند.

ما یافته‌های خود را به شرکت‌های متا و تیک‌تاک دادیم اما هر دو شرکت از اظهارنظر خودداری کردند. با این حال، تیک‌تاک می‌گوید تا به امروز بیش از ۱/۳ میلیارد ویدئوی تولیدشده با هوش مصنوعی را برچسب‌گذاری کرده است، در حالی که متا برای تشخیص محتوای ساخته‌شده با هوش مصنوعی، به نشان‌گرهایی تکیه می‌کند که شرکت‌های دیگر در ابزارهای تولید محتوای خود قرار می‌دهند.

بسیاری از کاربرانی که بی‌بی‌سی با آن‌ها گفت‌وگو کرد، مدعی هستند که از گزینه حذف کامل محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی استقبال می‌کنند. در حالی که حجم محتوای هوش مصنوعی مدام در حال افزایش است، متا و تیک‌تاک از اعلام این که آیا این گزینه در دست بررسی است یا خیر، خودداری کردند.

اندی میا می‌گوید: «به نظرم، سازوکارهای مالی شبکه‌های اجتماعی و این نبرد برای جذب مخاطب که امروزه در آن زندگی می‌کنیم، فضا را برای تولید هرچه بیشتر محتوای هوش مصنوعی آماده می‌کند. این فناوری از بسیاری جهات مفید است ولی جایی که باعث فریب مردم و ایجاد انتظارات واهی می‌شود... احتمالا همان‌جایی است که قانون‌گذار باید وارد عمل شود.»