شانزده جام در پنج سال؛ فوتبال اسپانیا چگونه بی‌رقیب شد؟

اسپانیا بار دیگر قدرت‌نمایی کرد.

پس از آن که «لاروخا» دو سال پیش در برلین بر تخت پادشاهی اروپا نشست، حالا با شکست یک بر صفر آرژانتین در فینال جام جهانی در نیوجرسی قهرمانی جهان شد. آنها در سال ۲۰۱۰ نیز دو سال پس از فتح یورو ۲۰۰۸، به همین دستاورد بزرگ رسیدند.

جدیدترین موفقیت اسپانیا تداوم سلطه شگفت‌انگیز این کشور در فوتبال مردان و زنان را نشان می‌دهد. آنها نخستین کشوری هستند که همزمان عنوان قهرمانی جام جهانی مردان و زنان را در اختیار دارند؛ اسپانیا در فینال جام جهانی زنان در سیدنی در سال ۲۰۲۳ انگلیس را از پیش رو برداشت.

ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود. تیم مردان در سال ۲۰۲۳ لیگ ملت‌ها و در المپیک ۲۰۲۴ مدال طلا را به دست آورد، در حالی که تیم زنان در هر دو سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ فاتح لیگ ملت‌ها شد. در واقع، اسپانیا در پنج سال گذشته ۱۶ عنوان جهانی و اروپایی خیره‌کننده را در رده‌های سنی زیر ۱۷ سال تا بزرگسالان کسب کرده است.

گی‌یم بالاگه، کارشناس فوتبال اسپانیا، به بخش ورزشی بی‌بی‌سی گفت: «این یک سلطه تمام‌عیار است؛ درست مثل یک طوفان کامل. از نظر فرهنگی، ما کارها را به روشی خاص انجام می‌دهیم و همه به آن باور دارند. نکته مهم این است که ما متوقف نمی‌شویم.»

«این فتح اورستی دیگر است، زیرا تیم مردان دو سال پس از قهرمانی در یورو، در سال ۲۰۱۰ جام جهانی را برد و حالا ما دوباره این کار را انجام داده‌ایم.»

اسپانیا، یک ماشین کسب جام‌

فوتبال زنان (۱۱ جام از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶)

فوتبال مردان (۵ جام از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶)

«انتخاب د لا فوئنته پرریسک بود»

هنگامی که فدراسیون فوتبال اسپانیا در دسامبر ۲۰۲۲ لوئیس د لا فوئنته را به عنوان سرمربی انتخاب کرد، کمتر کسی انتظار داشت او در چنین مدت کوتاهی لیگ ملت‌ها (۲۰۲۳) و جام ملت‌های اروپا (۲۰۲۴) و جام جهانی (۲۰۲۶) را به‌دست آورد. مراکش تازه اسپانیا را در مرحله یک‌هشتم نهایی جام جهانی قطر حذف کرده بود و فدراسیون پس از جدایی لوئیس انریکه به جانشینی نیاز داشت.

بالاگه می‌گوید: «آنها سراغ مردی رفتند [د لا فوئنته] که سبک و سیستم را می‌شناخت. تصمیم بسیار پرریسکی بود و گمان نمی‌کنم کسی تصور می‌کرد او تا این حد موفق شود.»

این تصمیم از آن رو پرریسک به نظر می‌رسید که د لا فوئنته هدایت اسپانیایی را بر عهده می‌گرفت که سه دوره از پنج دوره اخیر جام ملت‌های اروپای مردان (۲۰۰۸، ۲۰۱۲، ۲۰۲۴) را فتح کرده بود، بدون اینکه خودش تجربه مربیگری در باشگاهی بزرگ را داشته باشد.

د لا فوئنته پس از بازنشستگی از فوتبال به عنوان بازیکن در سال ۱۹۹۴، ۱۵ سال را در نقش‌های گوناگون در باشگاه‌های مختلف گذراند؛ از جمله مربیگری در لیگ‌های پایین‌تر اسپانیا، رده‌های پایه و دستیاری مربی، تا این که هدایت تیم‌های پایه اسپانیا را بر عهده گرفت.

خوان ماتا، هافبک پیشین اسپانیا، به بخش ورزشی بی‌بی‌سی گفت: «د لا فوئنته بیشتر این بازیکنان را از آکادمی‌ها می‌شناخت و آنها در قالب یک تیم رشد می‌کنند. این تیم فقط برای حال حاضر نیست، بلکه تیمی برای آینده است.»

این سرمربی ۶۵ ساله پس از دوران حضورش در تیم‌های زیر ۱۹ سال و زیر ۲۱ سال و رده المپیک، از زمان انتخاب به عنوان سرمربی بزرگسالان، فرهنگ احترام به رقبا و کار مداوم را حاکم کرده و به تیمش صبوری و آرامش اضافه کرده است.

او روز جمعه در نشست خبری پیش از بازی در نیویورک به خبرنگاران گفت: «بیشتر شما از من جوان‌تر هستید و باید به تجربه احترام بگذارید.»

«پس از پایان بازی، بازیکنانی بودند که گفتند: 'مربی، حالا چه چیز دیگری برای بردن مانده است وقتی همه چیز را در تمام رده‌ها برده‌ایم؟' ما به این نتیجه رسیدیم که آنچه باقی مانده است بازی بعدی در سپتامبر است، زیرا اشتهای این تیم تمام نشدنی است.»

موفقیت تیم‌های ملی و مربیان اسپانیایی به فوتبال باشگاهی نیز سرایت کرده است. با وجود تصمیم پپ گواردیولا برای ترک منچسترسیتی پس از ۱۰ سال پر از جام، دست‌کم یک‌چهارم سرمربیانی که فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ لیگ برتر را آغاز می‌کنند اسپانیایی هستند.

اسپانیا اکنون در ۳۸ بازی اخیر خود در تمامی رقابت‌ها شکست نخورده است که طولانی‌ترین روند شکست‌ناپذیری تاریخ برای هر تیم اروپایی یا آمریکای جنوبی به شمار می‌رود.

«همه چیز را می‌بریم»

در همین حال، فوتبال زنان در اسپانیا در دهه گذشته شکوفا شده است و در بازی‌های پرفشار نیز موفقیت‌های بزرگی به دست می‌آورد.

پیروزی این کشور برابر انگلیس در فینال جام جهانی زنان در سه سال پیش، تنها در سومین حضور آنها در این تورنمنت رقم خورد؛ آنها نخستین بار در سال ۲۰۱۵ در این رقابت‌ها شرکت کرده بودند. زنان اسپانیا سپس با قهرمانی پیاپی در لیگ ملت‌ها در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ این موفقیت را دنبال کردند.

ماریا گاریدو، بازیکن پیشین که حالا روزنامه‌نگار است، در سال ۲۰۲۴ به بخش ورزشی بی‌بی‌سی گفت: «تغییرات در فوتبال زنان اسپانیا به‌ویژه بسیار چشمگیر بوده است. ۱۰ سال پیش، زمانی که من برای بارسلونا بازی می‌کردم، هیچ لاماسیایی [آکادمی نامدار باشگاه بارسلونا] برای دختران وجود نداشت.»

«ما هزینه رفت‌وآمدمان را خودمان می‌دادیم، پدر و مادرمان ما را به تمرین می‌بردند و هیچ پولی دریافت نمی‌کردیم. اما در پنج سال گذشته، وضعیت به شکل فوق‌العاده‌ای بهبود یافته است.»

«کارهای زیادی برای پیشرفت فوتبال زنان انجام شده است، از جمله ایجاد رده‌های سنی بیشتر، امکانات و شرایط بهتر و راه‌اندازی آکادمی اختصاصی فوتبال برای دختران. این تحول نه تنها این ورزش را دگرگون کرده، بلکه احترام به فوتبال زنان را نیز در اسپانیا بالا برده است.»

این موفقیت‌ها برای هر دو تیم مردان و زنان پس از کسب جام‌های متعدد در رده‌های سنی پایه در دهه گذشته به دست آمده است.

«پیروزی، پیروزی می‌آورد»

آینده روشن به نظر می‌رسد و بسیار بر این باورند که سلطه اسپانیا ادامه خواهد داشت.

تیم ملی مردان اسپانیا با لامین یامال و پائو کوبارسی، دو استعداد جوان فوق‌العاده دارد که نخستین مدال طلای جام جهانی خود را در ۱۹ سالگی به دست آورده‌اند. ویکی لوپز، بازیکن تیم ملی زنان، نیز در همین سن سه بار با بارسلونا قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شده است. سلما پارایوئلو، مهاجم این تیم، نیز پیش از ۲۳ سالگی بیش از ۵۰ بار برای کشورش به زمین رفته است.

یامال پس از پله از برزیل در سال ۱۹۵۸ (۱۷ سال و ۲۴۹ روز) و جوزپه برگومی از ایتالیا در سال ۱۹۸۲ (۱۸ سال و ۲۰۱ روز)، سومین بازیکن جوان تاریخ شد که در فینال جام جهانی بازی کرده است.

با حضور کوبارسی در ترکیب اصلی در روز یکشنبه با ۱۹ سال و ۱۷۸ روز، اسپانیا نخستین تیمی شد که از دو بازیکن نوجوان در یک فینال جام جهانی استفاده کرده است.

جو هارت، دروازه‌بان پیشین انگلیس، پس از پیروزی برابر آرژانتین به بخش ورزشی بی‌بی‌سی گفت: « سبک بازی اسپانیا به گونه‌ای است که ندیده‌ایم هیچ تیمی در دنیا بتواند به آنها نزدیک شود. در این جام جهانی هیچ‌کس نتوانست آنها را به دردسر بیندازد؛ در کل تورنمنت فقط ۱۰ شوت در چارچوب به این تیم زده شد.»

تیری آنری، قهرمان جام جهانی ۱۹۹۸ با فرانسه، نیز معتقد است که اسپانیا پتانسیل سلطه بر فوتبال در سال‌های آینده را دارد: «می‌خواهم سیستم و آنچه را که پایه‌گذاری کرده‌اند تحسین کنم. زیرا اسپانیا هرگز این‌گونه پیروز نمی‌شد و حالا آنها در تمام رده‌ها به قهرمانی می‌رسند.»