جرمی بوئن: ترامپ به پایان این جنگ نیاز دارد، اما ایران عقب‌نشینی نمی‌کند

گفت‌ و گوها میان ایران و آمریکا ادامه دارد، اما تهران به‌ طور علنی از عقب ‌نشینی از مواضع خود خودداری کرده است

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، گفت‌وگوها میان ایران و آمریکا ادامه دارد، اما تهران آشکارا از عقب‌نشینی خودداری کرده است
    • نویسنده, جرمی بوئن
    • شغل, سردبیر امور بین‌الملل
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۵ دقیقه

ایالات متحده و ایران هر دو نشان داده‌اند که ترجیح می‌دهند به جنگی که از زمان اعلام آتش‌بس در روز هشتم آوریل متوقف شده است، بازنگردند.

هیچ ‌یک از دو طرف اجازه نداده‌اند تبادل مداوم حملات نظامی میان آن‌ها، گفت‌وگوهایی را که با میانجیگری پاکستان، قطر و دیگران در جریان است متوقف کند.

آمریکا همچنان نیروهای قدرتمند دریایی و هوایی خود را در فاصله‌ای قرار داده است که بتوانند ایران را هدف قرار دهند.

می‌توان با اطمینان فرض کرد که حکومت ایران نیروهای خود را در حالت آماده‌باش کامل نگه داشته و از آتش‌بس برای سازماندهی مجدد و ترمیم خسارت‌هایی که آمریکا و اسرائیل وارد کرده‌اند استفاده می‌کند.

تنش نظامی در منطقه خلیج فارس و اطراف آن، خطر آشکار سوءمحاسبه و سوءبرداشت را برای هر دو طرف به همراه دارد.

آمریکا تلاش می‌کند با نشان دادن این‌ که در نزدیکی ایران قرار دارد و توان وارد کردن خسارت‌های گسترده را دارد، فشار بر حکومت تهران را برای دادن امتیاز حفظ کند.

ایرانی‌ها نیز به آمریکا یادآوری می‌کنند که اراده آن‌ها برای مقاومت کاهش نیافته است و در صورت لزوم، پایگاه‌های آمریکایی و زیرساخت‌های گسترده‌تر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را هدف قرار خواهند داد.

نخستین هدف‌ها در مسیری طولانی و شاید دست‌نیافتنی برای رسیدن به توافقی گسترده‌تر میان آمریکا و ایران، ادامه آتش‌بس و دستیابی به توافقی بر سر یک «یادداشت تفاهم» درباره دستور کار مذاکرات بیشتر است.

از % title % عبور کنید و به ادامه مطلب بروید
خبرنامه بی‌بی‌سی فارسی

گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.

اینجا مشترک شوید

پایان % title %

اما رسیدن به همین مرحله نیز دشوار شده است.

اعلام اسرائیل مبنی بر ازسرگیری حملات هوایی به بیروت، گزینه‌های دونالد ترامپ را بیش از پیش محدود کرده است.

اگر حملات تازه اسرائیل در لبنان باعث شود دستیابی آمریکا به توافق با ایران دشوارتر شود، بنیامین نتانیاهو نگران نخواهد شد. او از همان ابتدا هم خواهان آتش‌بس با حکومت تهران نبود. از نگاه او، هرگونه توافق میان آمریکا و ایران، توافقی نامطلوب است.

ایرانی‌ها همچنان از حزب‌الله، متحد و نیروی نیابتی خود در لبنان، حمایت می‌کنند.

آن‌ها همچنین اشاره کرده‌اند که هرگونه توافق گسترده‌تر با آمریکا باید شامل پایان یافتن حملات اسرائیل باشد. در حال حاضر به نظر می‌رسد دونالد ترامپ تلاش می‌کند اسرائیل را مهار کند.

در مورد تنگه هرمز، حکومت ایران برای بازگشایی آن خواهان بهایی خواهد بود؛ بهایی که شاید به صورت کاهش تحریم‌ها یا آزادسازی دارایی‌ها مطرح شود، امری که به نظر می‌رسد پیش‌شرط آغاز مذاکرات جدی باشد.

تنها شمار اندکی از کشتی‌ها در این آبراه که زمانی حیاتی و پررفت‌وآمد بود تردد می‌کنند. ایران پس از حمله آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، تنگه هرمز را بست.

تردد کشتی‌ ها در تنگه هرمز

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، تردد کشتی‌ ها در تنگه هرمز تقریبا متوقف شده است

عربستان سعودی بخشی از نفت خود را از طریق خطوط لوله به بنادر دریای سرخ منتقل می‌کند و امارات متحده عربی نیز خط لوله‌ای به پایانه‌هایی در بخش کوچکی از ساحل خود در دریای عمان، در آن سوی تنگه هرمز، دارد.

اما جهان همچنان حدود ۲۰ درصد از عرضه معمول نفت و گاز خود و همچنین سایر صادرات حیاتی را از دست داده است.

بسته ماندن تنگه هرمز برای بخش بزرگی از اقتصاد جهان فاجعه‌بار خواهد بود. آمریکا دیگر به نفت خلیج فارس وابسته نیست، اما قیمت بنزین در آمریکا همچنان بر اساس بازار جهانی نفت تعیین می‌شود.

دونالد ترامپ در تنگنای دشواری قرار گرفته است. او در پیامدهای یک اشتباه فاحش گرفتار شده؛ تصمیمی برای ورود به جنگ با این تصور که پیروزی آسانی در پیش خواهد بود

رئیس‌جمهور آمریکا و متحد نزدیکش، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به ‌شدت میزان آمادگی حکومت جمهوری اسلامی برای مقاومت و تحمل حملات آن‌ها را دست‌کم گرفتند.

ترامپ راه خروج آسانی ندارد و حکومت ایران نیز می‌خواهد اوضاع همین‌گونه باقی بماند.

او باید تنگه را دوباره باز کند. جنگ با ایران در آمریکا بسیار نامحبوب است و تشدید دوباره آن، مخالفت شمار بیشتری از آمریکایی‌ها را برخواهد انگیخت.

مشکل ترامپ این است که امتیازهایی که ایران برای بازگشایی تنگه مطالبه می‌کند، با مخالفت تندروها در حزب جمهوری‌خواه خود او روبه‌روست و با تمایل شخصی‌اش برای نمایش یک پیروزی نیز همخوانی ندارد.

رئیس‌جمهور آمریکا به ‌شدت نسبت به هرگونه مقایسه نامطلوب میان هر توافقی که با ایران انجام دهد، حتی توافقی برای تمدید آتش‌بس و ادامه مذاکرات، و توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ در دوران باراک اوباما حساس است. ترامپ آن توافق را محکوم کرد و در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود آمریکا را از آن خارج ساخت.

حاکمان ایران، با استدلال‌هایی، معتقدند که برای بقای حکومت خود می‌جنگند.

کاملا روشن است که حملات بیشتر آمریکا، چه با مشارکت اسرائیل و چه بدون آن، آن‌ها را در این زمینه وادار به عقب‌نشینی نخواهد کرد.

ترامپ و اعضای ارشد کابینه

منبع تصویر، EPA

توضیح تصویر، ترامپ و اعضای ارشد کابینه او تلاش می ‌کنند میان گرفتن امتیاز از تهران و پایان سریع جنگ برای جلوگیری از پیامدهای سیاسی آن تعادل برقرار کنند

کشورهای ثروتمند عربی صادرکننده نفت در خلیج فارس آسیب‌های اقتصادی بلندمدتی متحمل شده‌اند و نمی‌خواهند خسارت بیشتری ببینند.

الگوی اقتصادی آن‌ها و برنامه‌های توسعه بلندمدت کشورهایشان بر این پایه استوار است که خلیج فارس مرکز باثبات اقتصاد جهانی و مکانی امن برای سرمایه‌گذاری خارجی باقی بماند.

این جنگ ضربه‌ای شدید به این تصویر وارد کرده و بازگرداندن وجهه ثبات به سال‌ها زمان نیاز خواهد داشت.

قطر در کنار پاکستان یکی از شرکای کامل میانجیگری در تلاش‌های دیپلماتیک برای از سرگیری مذاکرات است.

امارات متحده عربی و عربستان سعودی از زاویه‌های متفاوتی به ایران واکنش نشان داده‌اند.

اماراتی‌ها روابط راهبردی خود با اسرائیل را بیش از پیش تقویت کرده‌اند. اسرائیل سامانه دفاع موشکی «گنبد آهنین» را همراه با نیروهای ارتش اسرائیل برای بهره‌برداری از آن به امارات اعزام کرد.

گزارش‌ها حاکی است که عربستان سعودی به ایران حمله کرده و می‌گوید این اقدام در پاسخ به حملات ایران بوده است. اما نکته قابل‌توجه این است که منابع ارشد سعودی می‌گویند به تهران صراحتاً اعلام کرده‌اند که این اقدام را به‌طور مستقل انجام داده‌اند، نه در چارچوب ائتلاف آمریکا و اسرائیل.

وقتی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو علیه ایران وارد جنگ شدند، هر دو گفتند توان هوایی قابل‌توجه کشورهایشان برای برکنار کردن حکومت جمهوری اسلامی در تهران کافی خواهد بود.

آن‌ها اشتباه می‌کردند.

آن‌ها ماهیت حکومتی را درک نکردند که با وجود آزمون‌های سخت ناشی از جنگ، تحریم و انزوا، نزدیک به نیم قرن دوام آورده است.

اکنون آمریکا و اسرائیل با پیامدهای این اشتباه زندگی می‌کنند. و بقیه جهان نیز همین‌طور.