کاهش قیمت نفت در پی توقف «پروژه آزادی» و احتمال توافق ایران و امریکا

پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، ضمن اعلام توقف عملیات «پروژه آزادی» در تنگه هرمز، در خصوص توافق با ایران ابراز امیدواری کرد، قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه آسیا، کاهش یافت.

با شروع معاملات روز چهارشنبه، قیمت نفت خام برنت با ۱/۷ درصد کاهش به ۱۰۸ دالر در هر بشکه/بیرل رسید. نفت خام امریکا نیز با افت ۱/۶ درصدی، ۱۰۰/۶۰ دالر معامله شد.

قیمت نفت اوایل هفته جاری و هم‌زمان با شدت گرفتن حملات در خاورمیانه، بیش از شش درصد افزایش یافته بود، اما پس از آن، سیر نزولی گرفته است.

دونالد ترامپ به تازگی گفته که ایالات متحده تصمیم گرفته است عملیات خود برای هدایت کشتی‌ها از مسیر تنگه هرمز را متوقف کند؛ عملیاتی که به گفته ناظران، خود به تشدید حملات در منطقه دامن زده بود.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز پیشتر در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود که عملیات جدید امریکا در تنگه هرمز به روند دیپلماتیک ضربه می‌زند و گفته بود که مذاکرات پاکستان «رو به پیشرفت» است.

از زمانی که تهران تهدید کرد به کشتی‌هایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، حمله خواهد کرد، قیمت‌‌های جهانی انرژی افزایش یافته است. این اقدام در پاسخ به حملات امریکا و اسرائیل از ۲۸ فبروری انجام شد است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی در جهان است و حدود یک‌پنجم محموله‌های نفت و گاز جهان از این مسیر عبور می‌کند.

با وجود کاهش نسبی اخیر، قیمت نفت در مجموع از زمان آتش‌بس مشروط میان ایران و امریکا که در ۸ اپریل اعلام و بعداً تمدید شد در سطح بالاتری نسبت به ماه‌های پیش از آن قرار دارد.

رئیس‌جمهور امریکا روز سه‌شنبه در پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد «پروژه آزادی» عنوان عملیات تحت رهبری امریکا برای تسهیل عبور کشتی‌ها از این آبراه «برای مدت کوتاهی متوقف خواهد شد تا مشخص شود آیا توافق نهایی امضا می‌شود یا خیر».

او همچنین گفت «پیشرفت چشمگیری در مسیر دستیابی به یک توافق کامل و نهایی با نمایندگان ایران حاصل شده است.»

با این حال، ترامپ تأکید کرد امریکا همچنان مانع تردد کشتی‌ها به مقصد یا از مبدأ بنادر ایران خواهد شد؛ اقدامی که به گفته او برای اعمال فشار بر اقتصاد ایران در نظر گرفته شده است.

چارُو چانانا، تحلیلگر و استراتژیست سرمایه‌گذاری در شرکت ساکسو، این اقدام را از نگاه بازارها «نشانه‌ای از تمایل واشنگتن برای دادن فرصتی دوباره به دیپلماسی» توصیف کرده است. با این حال او تأکید می‌کند که این تحول را نمی‌توان یک نقطه عطف دانست.

به گفته چانانا، «پرسش اساسی برای معامله‌گران نفت این است که آیا این اقدامات به پیشرفت ملموس در بازگشایی مسیر تجارت از تنگه هرمز منجر خواهد شد یا نه؛ و در حال حاضر شواهد اندکی در این زمینه وجود دارد.»

در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، به خبرنگاران گفت که عملیات تهاجمی اولیه امریکا و اسرائیل علیه ایران پایان یافته و اهداف واشنگتن محقق شده است.

او افزود: «ما مسیر صلح را ترجیح می‌دهیم و آنچه رئیس‌جمهور می‌خواهد، رسیدن به یک توافق است.»

مقام‌های ایران تاکنون واکنشی رسمی به اظهارات وزیر خارجه امریکا نشان نداده‌اند.

پیش‌تر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گفته بود: «ما به‌خوبی می‌دانیم که ادامه وضعیت فعلی برای امریکا غیرقابل تحمل است، در حالی که ما تازه شروع کرده‌ایم.»

«پروژه آزادی» که به گفته دونالد ترامپ با هدف تسهیل جریان انرژی از طریق تنگه هرمز آغاز شده بود، در هفته‌های گذشته به یکی از عوامل آزمایش‌کننده آتش‌بس میان طرفین تبدیل شده است.

ایالات متحده اعلام کرده است که چند قایق تندرو ایرانی را در این آبراه هدف قرار داده است. در همین حال، امارات متحده عربی نیز ایران را به حمله به یکی از بنادر نفتی خود متهم کرده؛ ادعایی که تهران آن را رد کرده است.