روز جهانی محیط زیست؛ وقتی زباله به فرش و فرصت شغلی تبدیل می‌شود

در یک کارخانه بازیافت پلاستیک در کابل، چیزی که در گذشته به عنوان زباله تلقی می‌شد، اکنون باعث ایجاد شغل و حمایت از خانواده‌ها تبدیل شده است.

گل زمان، مالک این شرکت که سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) با او مصاحبه کرده، گفته است که این مهارت را از خارج به افغانستان آورده است. او گفته است که بازیافت زباله‌های پلاستیکی هم برای حمایت از معیشت خانواده‌ها اهمیت دارد و هم به حفظ محیط زیست کمک می‌کند.

گل زمان که ۴۲ سال دارد، متولد پاکستان است و هفت سال پیش به کابل برگشت و زندگی‌اش را در کابل دوباره از طریق راه‌اندازی کاری ساخت که از قبل با آن آشنا بود.

فعالیت کوچک او رشد کرد و اکنون شرکتش بیش از ۱۰۰ کارگر دارد که شماری از آنان مهاجرین بازگشت‌کننده از کشورهای همسایه هستند. کار در این کارخانه برای این کارگران فرصتی را فراهم می‌کند تا درآمد داشته باشند و در شرایط دشوار اقتصادی، دوباره سروسامان بگیرند.

شرکت الماس کریستال از دانه‌های پلاستیکی قابل بازیافت، قالینچه‌ و زیراندازهای پلاستیکی تولید می‌کند. برای بسیاری از خانواده‌ها، به‌ویژه در مناطق روستایی، این محصولات یک گزینه پرکاربرد و مقرون‌به‌صرفه در مقایسه با قالین‌های گران‌قیمت است.

شاه آغا، سهام‌دار دیگر این شرکت، توضیح می‌دهد: «بسیاری از خانواده‌ها توانایی خرید اجناس گران‌قیمت را ندارند. این محصولات کاربرد و قیمت مناسب دارند و به‌ویژه برای افرادی که در مناطق روستایی زندگی می‌کنند، بسیار مفید هستند.»

به گفته سازمان بین‌المللی مهاجرت، افغان‌ها با دشواری‌های اقتصادی و فشار بازگشت‌های گسترده دست‌وپنجه نرم می‌کنند، در کنار آن شوک‌های اقلیمی بخشی دیگر از چالش‌های غیرقابل پیش‌بینی را اضافه کرده است. مردم در سراسر این کشور با خطرات فزاینده‌ مرتبط با تغییرات اقلیمی، از جمله خشکسالی، سیلاب‌ها، برف‌باری شدید و تغییرات شدید آب‌وهوایی روبه‌رو هستند.

به گفته این نهاد، در این شرایط، راه‌حل‌های محلی که به بهبود معیشت مردم کمک کرده و زباله را کاهش دهند، بیش از پیش اهمیت پیدا کرده‌اند. کسب‌وکارهای بازیافت ضمن کاهش آلودگی، در هر مرحله از زنجیره‌اش، از جمع‌آوری و تفکیک گرفته تا تولید و فروش، فرصت‌های شغلی ایجاد می‌کنند.

این سازمان افزوده که با فراهم کردن ماشین‌آلات جدید و حمایت‌های فنی، به شرکت بازیافت پلاستیک کمک کرده است تا تولید خود را گسترش دهد، فرصت‌های شغلی بیشتری ایجاد کند و به بازارهای گسترده‌تری دست یابد.

گل زمان توضیح می‌دهد: «ماشینی که خریداری کردیم به ما امکان داد تولید خود را دو برابر کنیم. قبلاً روزانه حدود ۴۰۰۰ فوت تولید داشتیم. اکنون تولید ما به حدود ۸۰۰۰ تا ۹۰۰۰ فوت در روز رسیده است.»

به گفته سازمان بین‌المللی مهاجرت، در کابل، پلاستیک‌های رهاشده در محیط و ضایعات فلزی دیگر فقط زباله نیستند. این مواد در دست کارآفرینان، کارگران و بازگشت‌کنندگان، به محصولات مقرون‌به‌صرفه، ایجاد فرصت‌های معیشتی و مسیری به‌سوی جوامعی قوی‌تر و مقاوم‌تر در برابر تغییرات اقلیمی تبدیل می‌شوند.