Mam o Gaerfyrddin yn sôn am y "braw" o ddarganfod diabetes Math 1 ei merch

Mae mam o Gaerfyrddin wedi sôn am ei braw wrth ddarganfod fod lefelau siwgr yng ngwaed ei merch 14 oed yn beryglus o uchel.

Mewn cyfweliad ar raglen Bore Cothi ar BBC Radio Cymru, esboniodd Dr Llinos Roberts mai lwc oedd hi fod ganddi declyn mesur lefelau siwgr yn y tŷ oherwydd ei gwaith fel meddyg teulu, a bod symptomau ei merch, Olwen, wedi amlygu eu hunain yn gyflym iawn.

Cafodd Olwen ei rhuthro i'r ysbyty wedi i'w mam sylwi ar y prif arwyddion, lle darganfuwyd ei bod yn dioddef o ddiabetes Math 1.

Er ei bod yn ferch ffit ac heini sy'n mwynhau chwaraeon, dechreuodd Olwen sylwi ar newidiadau yn ystod gêm o griced.

"O'n i'n chwarae criced gyda Bronwydd," meddai Olwen. "O'n i'n teimlo'n fine, ond yng nghanol y gêm 'nes i ddechrau teimlo'n sychedig iawn a 'nes i ddechrau yfed lot o ddŵr.

"[Cyn cael diagnosis] doeddwn i'm yn teimlo'n sâl o gwbl. Ond oedd Mam wedi sylwi bo' fi'n yfed lot mwy. Doeddwn i'm yn gwybod os oedd e oherwydd y tywydd twym neu stress arholiadau."

Yn ôl Dr Llinos Roberts, mae'r symptomau'n gallu bod yn ddryslyd ac yn anodd i'w canfod ar y dechrau:

"O'n i wedi sylwi bo' ti'n sychedig ond oedd o dros y cyfnod poeth iawn felly o'n i wedi meddwl bod o oherwydd y tywydd falle neu bod straen cyfnod yr arholiadau yn arwain at newidiadau. Diolch byth bo' fi wedi meddwl mai diabetes oedd o."

Esboniodd Dr Llinos Roberts fod diabetes Math 1 a Math 2 yn gyflyrau gwbl wahanol, er bod y ddau yn effeithio ar y pancreas – yr organ sy'n cynhyrchu inswlin i reoli lefelau siwgr y corff.

"Does dim triniaeth sy'n gallu cael gwared ar ddiabetes Math 1," meddai Dr Roberts. "Y driniaeth yw rhoi inswlin i'r corff er mwyn cyflawni swyddogaeth y pancreas a rheoli'r lefelau siwgr – rheoli'r cyflwr yn hytrach na gwellhad."

Nododd hefyd nad oes hanes o ddiabetes Math 1 yn y teulu, er bod ganddi hi ei hun gyflwr ar y thyroid sydd hefyd yn ymwneud â'r system imiwnedd.

Yn ôl Dr Roberts, mae'n gyffredin i symptomau Math 1 amlygu eu hunain yn gyflym iawn. Y prif arwyddion yw:

Er gwaetha'r braw cychwynnol, mae stori Olwen yn ein hatgoffa mor bwysig yw hi i fod yn wyliadwrus o'r arwyddion cynnar rheiny a sut y gall adnabod y symptomau mewn da bryd wneud gwahaniaeth enfawr i fywyd rhywun, ychwanegodd Llinos.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.