Blwyddyn gyntaf Tandy: Arwyddion o gynnydd, ond bwlch amlwg o hyd

Mae blwyddyn gyntaf Steve Tandy fel prif hyfforddwr Cymru wedi dod i ben gyda'r un neges ag y dechreuodd hi – mae'r daith yn mynd i gymryd amser.

Daeth y tymor i ben gyda cholled drom arall yn erbyn De Affrica, wrth i'r Springboks ennill 43-0 yn Durban.

Hon oedd nawfed colled Cymru mewn 12 gêm brawf o dan Tandy, gyda'r unig fuddugoliaethau'n dod yn erbyn Japan, Yr Eidal a Fiji.

Yn syml, dyw hynny ddim yn ddigon da, er byddai Tandy'n dadlau mai dim ond rhan o'r stori yw'r canlyniadau.

Ers iddo gymryd yr awenau bron i flwyddyn union yn ôl, mae wedi wynebu'r dasg o ailadeiladu carfan oedd wedi colli hyder, ailsefydlu diwylliant newydd a rhoi profiad i genhedlaeth newydd o chwaraewyr – i gyd gyda Chwpan y Byd yn agosáu.

Dechreuodd teyrnasiad Tandy gyda cholled yn erbyn Yr Ariannin yng Nghaerdydd, cyn buddugoliaeth gul dros Japan.

Yna daeth y gwirionedd caled.

Colli yn erbyn Seland Newydd cyn dioddef y golled gartref drymaf yn hanes y tîm cenedlaethol – 73-0 yn erbyn De Affrica.

Ni fu dechrau'r Chwe Gwlad yn llawer gwell. Cafodd Cymru eu curo'n drwm gan Loegr ac yna Ffrainc.

Ond roedd rhywbeth yn newid.

Er nad oedd y canlyniadau'n dilyn ar unwaith, roedd y perfformiadau'n dechrau gwella.

Roedd Cymru'n llawer mwy cystadleuol yn erbyn Yr Alban ac Iwerddon, cyn sicrhau buddugoliaeth bwysig yn erbyn Yr Eidal.

Parhaodd y momentwm hwnnw i'r haf.

Ar ôl curo'r Barbariaid mewn gêm gyfeillgar, cafwyd un o berfformiadau gorau cyfnod Tandy wrth drechu Fiji yng Nghaerdydd ym Mhencampwriaeth y Cenhedloedd.

Roedd ymosod Cymru'n edrych yn fwy peryglus, roedd y sgrym wedi datblygu'n arf ac roedd nifer o chwaraewyr ifanc yn dechrau ymddangos yn fwy cyfforddus ar y llwyfan rhyngwladol.

Ond unwaith eto, cododd safon y gwrthwynebwyr.

Daeth colled i'r Ariannin yn San Juan cyn i Dde Affrica ddangos yn Durban pa mor bell sydd gan Gymru i fynd.

Dyna'r cwestiwn sy'n debygol o rannu barn.

Ar bapur, mae tair buddugoliaeth mewn 12 gêm yn record siomedig.

Mae Cymru hefyd yn gorffen y flwyddyn yn 12fed yn safleoedd y byd – yr un safle â phan benodwyd Tandy.

Ond mae'r darlun yn fwy cymhleth na hynny.

Mae nifer o wynebau newydd wedi cael eu cyflwyno i rygbi rhyngwladol ac wedi cael profiad gwerthfawr, tra bod cyfuniadau newydd wedi dechrau ffurfio ar draws y tîm.

Mae'r prif hyfforddwr hefyd yn credu bod mwy o gysondeb yn y perfformiadau.

"Rydyn ni wastad yn edrych am berfformiadau ac am ddatblygiad yn y chwaraewyr," meddai.

"Rwy'n meddwl ein bod wedi gweld hynny gan nifer ohonyn nhw.

"Nid yw hyn yn rhywbeth sy'n digwydd dros nos. Bydd yn cymryd amser."

Mae Tandy yn aml yn sôn am "arwyddion positif", ond mae'n cydnabod hefyd nad yw datblygu'n ddigon ar ei ben ei hun.

"Y cwestiwn i ni i gyd yw: sut ydyn ni'n gwella'n gynt?

"Mae llawer o arwyddion cadarnhaol ac rydym wedi adeiladu rhywfaint o fomentwm.

"Ond mae'n rhaid i ni gyflymu – fel hyfforddwyr, fel staff ac fel chwaraewyr."

Mae Cymru wedi dangos eu bod yn gallu cystadlu'n well yn erbyn timau o'u cwmpas yn safleoedd y byd, fel Yr Eidal, Fiji a Japan.

Ond pan fyddan nhw'n wynebu'r timau gorau, mae'r bwlch yn amlwg o hyd.

Mewn pedair gêm yn erbyn Ffrainc, Lloegr a De Affrica (ddwywaith), cafodd Cymru eu trechu'n drwm.

Yn erbyn y Springboks yn unig, cyfanswm y sgôr dros y ddwy gêm ddiwethaf yw 116-0.

Nid y sgôr yn unig sy'n peri pryder.

Roedd Cymru'n ei chael hi'n anodd ennill mantais gorfforol, cafodd gormod o daclau eu colli yn erbyn Yr Ariannin a De Affrica, ac mae cwestiynau'n parhau ynghylch hunaniaeth ymosodol y tîm.

Mae Tandy yn mynnu nad yw'r ymosod yn broblem, gan dynnu sylw at y naw cais a sgoriwyd yn erbyn Fiji a'r Ariannin.

Ond yn erbyn amddiffyn o'r safon uchaf, prin oedd yr achlysuron pan oedd Cymru'n edrych fel pe baen nhw'n mynd i sgorio.

Mae cwestiynau hefyd yn parhau ynghylch y cyfuniad gorau yng nghanol cae a'r dewis cyntaf yn safle'r maswr.

Mae Tandy yn dweud ei fod yn "dod yn gliriach", ond mae'r broses o adeiladu'r tîm gorau yn parhau.

Bydd pedwar mis heb rygbi rhyngwladol nawr, ond ni fydd llawer o orffwys i'r hyfforddwyr.

Bydd adolygiad manwl o'r tymor, gyda'r nod o ateb y cwestiwn a ofynnodd Tandy ei hun: "Sut ydyn ni'n gwella'n gynt?"

Yna, daw'r hydref.

Bydd Japan yn ymweld â Stadiwm Principality yn gyntaf, cyn ymweliadau gan Seland Newydd ac Awstralia.

Mae'n anodd osgoi'r casgliad mai gêm Japan yw'r bwysicaf o'r tair.

Ar bapur, dylai Cymru ennill. Byddai buddugoliaeth yn cynnig momentwm ac yn rhoi hyder cyn dau brawf llawer anoddach.

Ond byddai colli yn tanseilio llawer o'r cynnydd y mae'r hyfforddwyr yn credu sydd wedi'i wneud dros y flwyddyn ddiwethaf.

Ar ôl hynny, bydd Seland Newydd ac Awstralia yn cynnig llinyn mesur llawer gwell o ble mae Cymru arni mewn gwirionedd.

Nid oes llawer yn disgwyl i Gymru guro timau o safon yn syth, ond bydd disgwyl gweld y bwlch yn cau – nid yn unig o ran y sgôr, ond hefyd o ran safon y perfformiadau.

Efallai mai Rassie Erasmus, yn fwy na neb, a grynhodd sefyllfa Cymru orau.

Ar ôl trechu Cymru yn Durban, atgoffodd prif hyfforddwr De Affrica fod ei dîm ef hefyd wedi gorfod dioddef colledion trwm cyn troi cornel.

Yn ei eiriau ef, mae angen "un fuddugoliaeth fawr" i fagu hyder.

Ar ôl blwyddyn gyntaf Steve Tandy, mae'n amlwg bod rhywfaint o waith wedi'i wneud i osod y sylfeini.

Y cam nesaf yw profi bod y sylfeini hynny'n ddigon cadarn i ddechrau adeiladu tîm sy'n gallu cystadlu â'r gorau yn y byd – ac yn bwysicach fyth, eu curo.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.