တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု, ကုလမှာ မြန်မာကိုယ်စားပြုခွင့် ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဆက်ထားရေး ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ အရပ်ဘက်အဖွဲ့များတောင်းဆိုမယ်

ကုလမှာ မြန်မာကိုယ်စားပြုခွင့် ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဆက်ထားရန် ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ အရပ်ဘက်အဖွဲ့များတောင်းဆိုမယ်တဲ့သတင်းအပါအဝင် မြန်မာနဲ့ ကမ္ဘာထူးခြားသတင်းများကို တိုက်ရိုက်တင်ဆက်ပေးနေပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်

  • လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုများတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုကို Time of Use (TOU) လို့ခေါ်တဲ့ အချိန်အလိုက် ဓာတ်အားခကောက်ခံတဲ့စနစ်နဲ့ စတင်မယ်
  • ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာကို ကိုယ်စားပြုခွင့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဆက်လက်ထားရှိဖို့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်နဲ့ အရည်အချင်းစစ်ကော်မတီကို စာပေးပို့ တောင်းဆိုမယ်

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

  1. ဦးကျော်မိုးထွန်းကို မြန်မာကိုယ်စားပြုခွင့် ဆက်ထားရေး ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံ အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေ စာပို့တောင်းဆိုမယ်

    ကုလသမဂ္ဂအစည်းအဝေးတက်နေတဲ့ ဦးကျော်မိုးထွန်း (ပုံဟောင်း)

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Permanent Mission of Myanmar to the United Nations

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ကုလသမဂ္ဂအစည်းအဝေးတစ်ခုကို တက်ရောက်နေတဲ့ ဦးကျော်မိုးထွန်း (ပုံဟောင်း)

    ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာကို ကိုယ်စားပြုခွင့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဆက်လက်ထားရှိဖို့နဲ့ နေပြည်‌တော်ဘက်က တင်သွင်းမယ့် ကိုယ်စားလှယ်ခန့်အပ်လွှာကို ပယ်ချဖို့ မြန်မာ့အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေက အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်နဲ့ အရည်အချင်းစစ်ကော်မတီ ထံကို စာပေးပို့ တောင်းဆိုသွားဖို့ရှိနေပါတယ်။

    စာ‌ပေးပို့ တောင်းဆိုမယ့် Global Coalition Supporting Federal Democracy in Myanmar ကတေ့ာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်မှာ စတင်မယ့် ၈၁ ကြိမ်မြောက် အထွေထွေညီလာခံရှိနေတာကြောင့် ဦးကျော်မိုးထွန်းကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆက်လက်ထားရှိပြီး ပြောဆိုခွင့်အပြည့်အဝ ဆက်ပေးဖို့ ကြိုးပမ်းမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် နေပြည်တော်ဘက်က တင်သွင်းလာမယ့် ကိုယ်စားလှယ်ခန့်အပ်လွှာကို ပယ်ချဖို့နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ UN ထိုင်ခုံကို လစ်လပ်ထားတာ၊ ကိုယ်စားပြုခွင့်မပေးဘဲ ပြောဆိုခွင့်ကန့်သတ်ထားတာမျိုးကိုလည်း ထည့်ပြောမယ်လို့ဆိုပါတယ်။

    ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာကို တရားဝင်ကိုယ်စားပြုခွင့်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပြီးကတည်းက နေပြည်တော်ရော၊ NUG အစိုးရကပါ ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတွေရဲ့ကိုယ်စားပြုသူ ကိုယ်စားလှယ်အရည်အချင်းစိစစ်ရေး ကုလကော်မတီဟာ မြန်မာကိုယ်စားပြုသူနေရာကို မဆုံးဖြတ်ဘဲ ဆိုင်းငံ့ထားတာကြောင့် NLD အစိုးရလက်ထက်က ခန့်အပ်ခံထားရတဲ့ သံမတ်ဦးကျော်မိုးထွန်းက မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆက်ရှိနေပါတယ်။

    လာမယ့် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်မှာ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ ၈၁ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးကို စတင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်စဥ် စက်တင်ဘာ အဲဒီအစည်းအဝေးမှာ အဖွဲ့ဝင် ၉ နိုင်ငံပါဝင်တဲ့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အရည်အချင်းစစ်ကော်မတီ - Credentials Committee ကို ဖွဲ့စည်းပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို စိစစ်ကာ အထွေထွေညီလာခံကို အစီရင်ခံတင်ပြမှာဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကိုတော့ အထွေထွေညီလာခံက ချမှတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

    အဲဒီမတိုင်ခင်နဲ့ အစည်းအဝေးကာလတွေမှာ စာ‌ပေးပို့တာနဲ့ ချီတက်ဆန္ဒဖော်ထုတ်တာ‌တွေ လု‌ပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ အမေရိကန်ရောက်မြန်မာအသိုင်းအဝိုင်းကလည်း ‌ဆော်သြနေပါတယ်။

    အဖွဲ့ ကတေ့ာ စစ်တပ်က ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့တဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲဟာ မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းက မြို့နယ်အများအပြားမှာ မဲပေးနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သလို မဲဆန္ဒရှင်အများအပြားလည်း ပါဝင်ခွင့်မရခဲ့တာကြောင့် အဲဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမဝင်ဘူးလို့ထောက်ပြပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဆုံးဖြတ်ချက် - ၂၆၆၉ (Resolution 2669 ) မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုတွေရပ်ဖို့နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် မတရားဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုထားပေမယ့် အဲဒီတောင်းဆိုချက်တွေကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့လည်း စာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    မြန်မာမှာ အရပ်သားတွေအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ အခြားအကြမ်းဖက်မှုတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတဲ့အတွက် စစ်တပ်ဘက်က ကိုယ်စားလှယ်ကို ကုလသမဂ္ဂမှာ အသိအမှတ်ပြုခြင်းဟာ နိုင်ငံတကာစည်းမျဉ်းအခြေပြုစနစ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်တယ်လို့လည်း အဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။

    ဒါအပြင် Credentials Committee အနေနဲ့ ဒီကိစ္စကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်တာထက် သဘောတူညီချက် (consensus) နဲ့ ဆုံးဖြတ်ဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။ Credentials Committee မှာ အဖွဲ့ဝင် ၉ နိုင်ငံ ပါဝင်ပြီး တရုတ်နဲ့ ရုရှားတို့လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်နေပါတယ်။

    Global Coalition Supporting Federal Democracy in Myanmar (ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ မြန်မာကို ထောက်ခံတဲ့ ကမ္ဘာ့မဟာမိတ်အဖွဲ့) က ဒီတောင်းဆိုချက်ကို ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီး ငါးတိုက်မှာ ရှိနေတဲ့ မြန်မာ့ အရေး လှုပ်ရှားတဲ့ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေက ပူး‌ပေါင်းလုပ်ဆောင်တာလို့ဆိုပါတယ်။

    ''ဒီလိုတောင်းဆိုမှုကို စစ်အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက နှစ်စဉ်လုပ်ဆောင်လာတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတောင်းဆိုမှုဟာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းက ပြည်သူတွေနဲ့ ပြည်ပရောက် မြန်မာတွေရဲ့ ပူးပေါင်းကြိုးပမ်းမှုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာရှိတဲ့ ပြည်ပရောက် မြန်မာအဖွဲ့တွေအဖွဲ့တွေ၊ တစ်ဦးချင်းစီနဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေက ပူးပေါင်းစီစဉ်ပြီး ထောက်ခံလက်မှတ်တွေ စုဆောင်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။” လို့ အဖွဲ့မှာပါဝင်လှုပ်ရှားတဲ့ အမေရိကန်အခြေစိုက် Los Angeles Myanmar Movement (LA2M) အဖွဲ့ရဲ့ စည်းရုံးရေးတာဝန်ခံ ဦးဂျိမ်း‌ရွှေ ကပြောပါတယ်။

  2. အာဖဂန်မှာ တာလီဘန် အာဏာရပြီး ၅ နှစ်အကြာ အနောက်ကမ္ဘာလွှမ်းမိုးမှု ဆက်ရှိနေသေးလား

    တာလီဘန်တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး ပေါင်းစပ်ဓာတ်ပုံ
    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, တာလီဘန်တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး ပေါင်းစပ်ဓာတ်ပုံ

    ကဘူးလ်မြို့တောင်ဘက် ကျေးရွာတစ်ရွာက ဆေးဖြူသုတ် မြေအောက်ခန်းတစ်ခုထဲမှာအမျိုးသမီးငယ် ၁၂ ဦးခန့်ဟာ ချယ်ရီသီးနဲ့ ဆီးသီးတွေကို အိုးကြီးတွေထဲ ကျိုသူက ကျို၊ ဖန်ပုလင်းထဲ ထည့်ထားတဲ့ယိုဘူးတွေကို တံဆိပ် ကပ်သူက ကပ်နဲ့ အလုပ်များနေကြပါတယ်။

    ဒီလိုလုပ်ငန်းမျိုးတွေက တာလီဘန်တွေ အုပ်ချုပ်နေတဲ့အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံမှာ အမျိုးသမီးတွေ အလုပ်အကိုင်ရရှိဖို့နဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုအသစ်တွေ သင်ယူနိုင်ဖို့ ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ ရှားရှားပါးပါး အခွင့်အလမ်းတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီလုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်နေသူက အာဖဂန်အမျိုးသမီးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် နာဂျီယာ ပါ။ အသက် ၄၇ နှစ်ပဲ ရှိသေးပေမဲ့ ကလေး ၉ ဦးရဲ့မိခင်ဖြစ်နေပါပြီ။

    သူ့ အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်မှာပဲ အိမ်ထောင်ကျခဲ့သူလည်းဖြစ်ပါတယ်။

    ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံ ဒီလင်ခ့် မှာဖတ်နိုင်ပါပြီ။

  3. ရန်ကုန်က စက်မှုလုပ်ငန်းတွေ ညဘက်လျှပ်စစ်သုံးရင် ဓာတ်အားခလျှော့ကောက်မယ့်စနစ် စတင်

    ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်းစက်မှုဇုန် ( ပုံဟောင်း)

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

    ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်းစက်မှုဇုန် ( ပုံဟောင်း)

    ရန်ကုန်က လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုများတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုကို Time of Use (TOU) လို့ခေါ်တဲ့ အချိန်အလိုက် ဓာတ်အားခကောက်ခံတဲ့စနစ်နဲ့ ပထမအဆင့် စတင်မယ်လို့ နေပြည်တော်၊ လျှပ်စစ်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာပါတယ်။

    ကြေညာချက်အရ ပထမအဆင့်အနေနဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုပမာဏများတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ည ၁၁ နာရီကနေ နောက်တစ်နေ့ မနက် ၅ နာရီအထိ ဓာတ်အားသုံးစွဲခွင့်ပြုမှာဖြစ်ပြီး တစ်ယူနစ်ကို မူလ ၉၀၀ ကျပ်ကနေ ၆၀၀ ကျပ်ကို စျေးလျှော့ပေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    ဒါကြောင့် နေ့ပိုင်းမှာ ဝန်အားသုံးစွဲမှုများတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ညပိုင်းအချိန်တွေဆီ ပြောင်းရွှေ့သုံးစွဲစေပြီး နေ့ပိုင်းမှာ အများပြည်သူအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပိုမိုဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်သလို စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့လည်း ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချနိုင်မယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    နိုင်ငံတကာမှာ Smart Grid စနစ်ကို အသုံးပြုနေကြပြီး အချိန်အလိုက် ဓာတ်အားခကောက်ခံတဲ့ Time of Use (TOU) စနစ်ကိုလည်း အသုံးပြုနေကြတာကြောင့် မြန်မာမှာ လက်ရှိအခြေအနေအပေါ် မူတည်ပြီး ပထမအဆင့်အနေနဲ့ စမ်းသပ်ဆောင်ရွက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    မိုးရာသီမှာ ဆည်တွေထဲ ရေဝင်ရောက်မှုများ တာကြောင့် ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံတွေက ဓာတ်အားအပြည့်အဝ ထုတ်လုပ်နိုင်ပေမယ့် မဟာဓာတ်အားလိုင်းတွေရဲ့ ပို့လွှတ်နိုင်စွမ်း ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် နေ့ပိုင်း လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှုများတဲ့အချိန်မှာ လိုအပ်သလောက် ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးမပေးနိုင်ဘဲ မီးပြတ်တောက်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတယ်လို့ ဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။

    ညဘက်မှာတော့ လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှု သိသိသာသာလျော့နည်းသွားတာကြောင့် ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ဓာတ်အားကို အပြည့်အဝ အသုံးမချနိုင်ဘဲ စက်ရုံတွေက ထုတ်လုပ်မှုလျှော့ချရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီအတွက် မိုးရာသီမှာ ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ရေကို အပြည့်အဝ အသုံးမချနိုင်ဘဲ ရေလျှံမှုတွေလည်း ဖြစ်ပေါ်နေတယ်လို့ ဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ တဖက်မှာတော့ နေ့ပိုင်းကနေ ညပိုင်းကို ထုတ်လုပ်မှု ပြောင်းရွှေ့တဲ့အခါ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုပုံစံတစ်ခုလုံး ပြောင်းလဲရမှာဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ညပိုင်းအလုပ်သမားကြေး၊ နဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်တွေ တိုးလာနိုင်တယ်လို့ စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်တချို့ကပြောပါတယ်။

    '' စက်ရုံတိုင်းကတော့ ညဘက်ကို အလွယ်တကူ ပြောင်းပြီး လည်ပတ်နိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ တချို့စက်ရုံတွေက အဆက်မပြတ် လည်ပတ်ဖို့လိုအပ်တယ်။ တချို့က နေ့ပိုင်းလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတာတွေရှိတဲ့အတွက် နေ့ဘက်ပဲ လည်ပတ်လို့ရမယ်။ တကယ်လို့ ညဘက်ပြောင်းလည်ပတ်လည်း တခြားအပိုဆောင်းစီစဥ်ရမယ့် ကုန်ကျစရိတ်တွေက တက်လာမှာပဲ'' လို့ ဖိနပ်စက်ရုံလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးကပြောပါတယ်။

    ဒါ့အပြင် ညဘက်လည်ပတ်ရမှာကြောင့် အလုပ်သမားတွေရဲ့ အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းနဲ့ ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းခွင်လုံခြုံရေးလည်းရှိလာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

  4. မင်္ဂလာပါ။ ဩဂုတ် ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု စတင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတဝန်းနောက်ဆုံးရ သတင်းများကို တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်မှာ အချိန်နဲ့ တပြေးညီ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။