မြန်မာ့အခြေအနေတစုံလုံး လုံခြုံရေးကောင်စီကတဆင့် ICC လွှဲဖို့ ကုလ လူ့အခွင့်အရေး မဟာမင်းကြီး တိုက်တွန်း
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကို လုံခြုံရေးကောင်စီက တဆင့်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံး (ICC) ကို လွှဲပြောင်းပေးဖို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး Volker Türkက အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကို တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ၇ ရက်တုန်းက ပြုလုပ်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ ၆၃ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးမှာ သူက အခုလို တိုက်တွန်းလိုက်တာပါ။
ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဥပဒေကိုချိုးဖောက်ဖို့ အသုံးချနိုင်တဲ့ လက်နက်၊ ခဲယမ်းမီးကျောက်၊ လေယာဉ်ဆီနဲ့ အရပ်ဘက်/စစ်ဘက် နှစ်မျိုးသုံးနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်တာကို ရပ်တန့်ဖို့ ပြောပါတယ်။
မြန်မာက လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေဟာ နိုင်ငံတကာအတွက် အထူးစိုးရိမ်စရာကိစ္စရပ်ဖြစ်တယ်လို့ ကုလလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးက ဆိုပါတယ်။ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ သတင်းအရင်းအမြစ်တွေရဲ့ အတည်ပြုချက်အရ အစီရင်ခံကာလအတွင်း အရပ်သား ၁,၂၀၀ ကျော် သေဆုံးတာကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပြီး အမှန်တကယ် သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ၃,၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ အရပ်သားသေဆုံးမှုရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းအဖြစ် ဆက်ရှိနေပြီး စစ်တပ်ဟာ တိုက်ခိုက်တွေ ရပ်တန့်ဖို့နဲ့ အရပ်သားတွေကို ကာကွယ်ဖို့ တောင်းဆိုချက်တွေကို လျစ်လျူရှုထားတယ်ဆိုတဲ့သက်သေပဲလို့ ကုလလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးကပြောပါတယ်။
ကုလလူ့အခွင့်အရေးအစည်းအဝေးမှာ မြန်မာက စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှုတွေ၊ ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရမှုတွေ၊ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ ငွေလိမ်လုပ်ငန်း၊ တရားမဝင်သတ္တုတူးဖော်မှုတွေကိုပါ မဟာမင်းကြီးက တင်ပြသွားပါတယ်။
အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက မြေရှားတူးဖော်မှုဟာ ၁၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှုအပြင် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် နှစ်ဖက်စလုံးက မြစ်တွေကို ညစ်ညမ်းစေခဲ့တယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။ ဒီလိုသတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းတွေမှာ လုပ်အားခေါင်းပုံဖြတ်မှုတွေလည်းရှိနေတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။
အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေကို အသက်ဘေးအန္တရာယ်တွေ၊ လုပ်ငန်းခွင် အလွဲသုံးစားပြုတွေ စနစ်တကျ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေကြုံရစေတယ်လို့ ကုလလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ပြောပါတယ်။ ဒါကြောင့်မြန်မာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ICC လွှဲပြောင်းဖို့ တိုက်တွန်းသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
